Pracownia konserwacji

Obowiązki Działu Konserwacji skupiają się na trzech obszarach: profilaktyce konserwatorskiej (czyli konserwacji prewencyjnej), właściwej konserwacji obiektów muzealnych realizowanej w pracowni konserwacji oraz organizacji pracowni.

Nowa pracownia konserwacji papieru

 

9 stycznia 2023 roku w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku na poziomie -1 odbyło się uroczyste otwarcie nowopowstałej pracowni konserwacji papieru. 

 

Pracownia została wyposażona w meble laboratoryjne, sprzęt i urządzenia dostosowane do przeprowadzania poszczególnych etapów zabiegów konserwatorskich. Poniżej prezentujemy ich listę oraz przeznaczenie:
– stoły jezdne z odpornymi chemicznie blatami, na których można wykonywać zarówno prace z zakresu wstępnego oczyszczania obiektów, jak i (po uruchomieniu wyciągów filtrujących) pewne zabiegi z użyciem rozpuszczalników organicznych;
– zespół kuwet ze stali nierdzewnej, gdzie można wykonywać konieczne kąpiele obiektów papierowych w wodzie, mieszaninie wodno-alkoholowej itp.;
– stacja uzdatniania, która umożliwia uzyskanie wody o drugiej lub pierwszej klasie czystości, koniecznej do prawidłowego przeprowadzenia procesu konserwacji (do przygotowywania preparatów wprowadzanych w strukturę konserwowanych obiektów);
– stół niskociśnieniowy, na którym można płukać obiekty wysoce wrażliwe, w złym stanie zachowania, niekwalifikujące się do kąpieli; jest on również pomocny przy usuwaniu taśm klejących, plam itd. – słowem wszystkich zabiegach, które należy wykonać w konkretnym miejscu na obiekcie bez narażania całości; wspiera też suszenie i prasowanie obiektów wielkoformatowych (np. map) oraz tych z wrażliwymi na rozmycie elementami (kolorowe wpisy, pieczęcie itp.);
– stół podświetlany, pozwalający na precyzyjne reperowanie przedarć czy ubytków podłoża papierowego;
– prasy introligatorskie i nożyce, które są pomocne w pracach wykończeniowych (prasowanie, suszenie, przycinanie materiałów pomocniczych w konserwacji);
– stół jezdny z szufladami do przechowywania oraz dużym blatem o regulowanej wysokości ułatwiający prace przy obiektach wielkoformatowych;
– wentylowane szafy do przechowywania chemikaliów oraz digestorium do bezpiecznego prowadzenia zabiegów chemicznych;
– lampy jezdne z pasmem światła dziennego, które pozwalają w razie konieczności na efektywne bezcieniowe doświetlenie miejsca pracy;
– digestorium.


W pracowni zorganizowano także stanowiska biurowe z komputerami – jest to miejsce niezbędne do prowadzenia ewidencji wykonywanych działań konserwatorskich itp.

 

Budowa konserwacji papieru w siedzibie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku o wartości 500 000 zł zł została w całości sfinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

 

Profilaktyka konserwatorska

Obejmuje stały nadzór nad stanem zachowania muzealiów, warunkami środowiskowymi w magazynach i na salach ekspozycyjnych oraz nad transportem obiektów zabytkowych do i ze zbiorów Muzeum, w tym sporządzanie niezbędnych opinii konserwatorskich. Ogromne zróżnicowanie gromadzonych przez MIIWŚ zabytków pod względem materiałów, gabarytów, techniki wykonania i stanu zachowania obiektów stanowi bardzo duże wyzwanie dla konserwatorów sprawujących nad nimi opiekę. Wymaga to wszechstronnego, merytorycznego przygotowania. Konserwatorzy biorą czynny udział w procesie tworzenia przez Muzeum wystaw czasowych (pomoc w pozyskiwaniu obiektów z innych instytucji, udział w montażu wystaw, określenie warunków środowiskowych dla zabytków, zapewnienie kopii konserwatorskich wybranych przedmiotów). Wykonują przeglądy konserwatorskie wszystkich obiektów wytypowanych do eksponowania, a także wszystkie niezbędne zabiegi konserwatorskie.

Konserwacja obiektów muzealnych

To działania prowadzone w pracowni konserwacji, które są skoncentrowane na oczyszczaniu przedmiotów ze zbędnych i szkodliwych produktów korozji. W celu zachowania śladów starości i wartości autentyczności obiektów zakłada się stabilizację procesów korozyjnych bez prostowania, uzupełniania ubytków czy wybłyszczania powierzchni. Zabiegi konserwatorskie mają spowolnić lub zatrzymać procesy korozji przedmiotów w celu ich dalszego właściwego przechowywania w warunkach magazynów muzealnych lub na ekspozycji.