Przejdź do treści
  • źródło: http://isip.sejm.gov.pl
    31 GRUDNIA 1939
    „Rok miniony był nam niestety rokiem klęski i to klęski niebywałej, oraz straszliwego upadku. Jeśli nadchodzący ma nas dźwignąć z otchłani w jaką wtrąciły Polskę nasze błędy, musimy się zdobyć na wysiłek ogromny i na każdym posterunku nie szczędzić poświęceń osobistych. Nowe wojsko polskie musi w czasie krótkim zdobyć pełną zwartość, tężyznę moralną i sprawność techniczną, tak wysoką, ażeby sprostać ciężkim wymaganiom wojny nowoczesnej” – rozkaz noworoczny do wojsk lądowych, lotniczych i { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    30 GRUDNIA 1939
    O szczególnie trudnym losie rannych polskich żołnierzy piszą „Wieści Polskie”: „Trzeba było widzieć w Warszawie pompejańskie ruiny gmachu, na którym utrzymał się w jakiś dziwny sposób tragiczny napis: Szpital Św. Ducha – żeby obraz losu rannych polskich żołnierzy nabrał plastyki niedostępnej wyobraźni tych, którzy zawczasu usunęli się daleko… (…) Ranny, który przeszedł wszystkie okropności pola bitwy, który już po otrzymaniu kontuzji cieszył się, że miał szczęście nie znaleźć się na drodze { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    29 GRUDNIA 1939
    O wyroku za zadawanie się z jeńcem z Polski pisze „Kurier Wileński”: „Sąd nadzwyczajny w Królewcu skazał niejaką Martę Satler na 10 lat więzienia i 10 lat pozbawienia praw, za wiarołomność małżeńską, której dopuściła się z polskim jeńcem wojskowym, oddanym do gospodarstwa jej męża do pracy na roli”. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    28 GRUDNIA 1939
    W obozie koncentracyjnym Sachsenhausen zmarł Stanisław Estreicher – profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk prawa, bibliograf i założyciel Unii Narodowo-Państwowej. 6 listopada 1939 roku został aresztowany przez Niemców podczas Sonderaktion Krakau, następnie był więziony w Krakowie, Wrocławiu i Sachsenhausen. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    27 GRUDNIA 1939
    O stanowisku Stanów Zjednoczonych wobec przyjęcia uchodźców polskich z Litwy, a także o pertraktacjach Japonii z USA informuje „Kurier Wileński”. { czytaj ... }
  • 26 GRUDNIA 1939
    Oficjalnie zawiązana została Polska Organizacja Patriotyczna „Młody Orzeł”. Celem młodzieżowej organizacji konspiracyjnej, na czele której stanął Stanisław Oczkowicz, była walka z okupantem o wyzwolenie Polski. Głównymi zadaniami w początkowym okresie działalności „Młodego Orła” było rekrutowanie członków oraz zdobywanie broni. Organizacja przygotowywała też młodzież do służby wojskowej oraz podtrzymywała dycha patriotycznego wśród Polaków. { czytaj ... }
  • 25 GRUDNIA 1939
    Niemcy spalili Nową Synagogę w Częstochowie. Po zakończeniu wojny mury budynku niszczały, natomiast w 1955 roku przy ulicy Wilsona zaczął powstawać gmach Filharmonii. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    24 GRUDNIA 1939
    W nocy z 24 na 25 grudnia Niemcy spalili synagogę w Siedlcach. Budynek powstał w 1858 lub 1859 roku, mieścił się przy dzisiejszej ulicy Józefa Piłsudskiego. Po wojnie synagoga nie została odbudowana. { czytaj ... }
  • źródło: NAC on-line
    23 GRUDNIA 1939
    Niemcy rozstrzelali w Lublinie 12 Polaków. Do egzekucji doszło na starym cmentarzu żydowskim nad wykopanymi grobami. Wśród zamordowanych było 10 cenionych mieszkańców miasta, więzionych w celach Zamku Lubelskiego – między innymi prezesi sądów, wykładowcy, dyrektorzy szkół oraz starości. Oprócz nich rozstrzelano dwóch przestępców. Na zdjęciu Zamek Lubelski, w którym więzieni byli między innymi przedstawiciele miejscowej inteligencji. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    22 GRUDNIA 1939
    Pierwszy lot włoskiego samolotu rozpoznawczego i bombowego Ca.313 Caproni. Z maszyn korzystali między innymi Francuzi, Norwegowie, Szwedzi i Włosi. Łącznie wyprodukowano 271 samolotów. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    21 GRUDNIA 1939
    Do pomocy ofiarom wojny z Wilna w okresie bożonarodzeniowym zachęca na łamach „Kuriera Wileńskiego” ks. Romuald Świrkowski: „Ludzie bezdomni, ludzie, którym wojna zniszczyła ich ogniska domowe, nie zasiądą w tym roku do wieczerzy Wigilijnej. (…) Staropolskim obyczajem rozszerzmy ściany naszych domów. Przy każdym stole wigilijnym znajdzie się miejsce dla bliźniego – uchodźcy lub sąsiada wilnianina zniszczonego przez wojnę. Kto jednak mimo chęci najszczerszej nie będzie mógł przyjąć u siebie { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    20 GRUDNIA 1939
    Stołeczny Komitet Samopomocy Społecznej wydał komunikat o zbiórce bielizny dla polskich jeńców przebywających w niemieckich obozach. Akcja przeprowadzana była na terenie całego Generalnego Gubernatorstwa. Organizatorzy szacowali, że w samej Warszawie zbiorą po ponad 50 tys. sztuk koszul, kalesonów i par skarpet. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    19 GRUDNIA 1939
    O samozatopieniu niemieckiego krążownika ciężkiego „Admiral Graf Spee” informuje „Kurier Wileński”. Okręt podczas bitwy u ujścia La Platy odniósł liczne uszkodzenia, wobec czego komandor Hans Langsdorff wprowadził go do portu w Montevideo. Władze Urugwaju zezwoliły na przebywanie pancernika kieszonkowego w porcie przez 72 godziny. W przypadku przekroczenia tego okresu „Admiral Graf Spee” zostałby internowany na czas wojny, na co nie godziły się niemieckie władze. Wobec tego oraz obaw przed { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    18 GRUDNIA 1939
    Niemcy rozstrzelali 52 mieszkańców Bochni oraz okolic. Był to odwet za atak na posterunek niemieckiej policji, który dwa dni wcześniej dokonali członkowie Organizacji Orła Białego – Jarosław Krzyszkowski i Fryderyk Piątkowski. Zbrodnia w Bochni była jedną z pierwszych egzekucji masowych w Generalnym Gubernatorstwie oraz na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej, w której – wbrew prawu międzynarodowemu – zastosowano odpowiedzialność zbiorową. W czasie walki o posterunek zginęło dwóch { czytaj ... }
  • źródło: NAC on-line
    17 GRUDNIA 1939
    Na podstawie rozporządzenia Generalnego Gubernatora Hansa Franka powołana została Policja Polska Generalnego Gubernatorstwa (od koloru mundurów funkcjonariuszy nazywana również „granatową policją”). Była to formacja policyjna podporządkowana lokalnym komendantom niemieckiej policji porządkowej Ordnungspolizei. Zgodnie z rozporządzeniem do Policji rekrutowano przedwojennych polskich policjantów pod groźbą kary śmierci. Na zdjęciu funkcjonariusze kontrolujący ceny na straganach na Rynku { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    16 GRUDNIA 1939
    „Od pierwszego dnia wojny był bombardowany. Nie było prawie dnia bez nalotów. Znosił je mężnie, bez trwogi” – o Lwowie oraz jego obronie w obszernej relacji piszą „Wieści Polskie”. { czytaj ... }
  • źródło: NAC on-line
    15 GRUDNIA 1939
    Decyzją władz litewskich z dniem 15 grudnia 1939 r. zamknięto Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. Założony w 1579 r. przez króla Stefana Batorego jako Akademia i Uniwersytet Wileński Towarzystwa Jezusowego jako drugi pod względem starszeństwa ośrodek akademicki na ziemiach Rzeczpospolitej trafił pod zabór rosyjski. Został on zamknięty na polecenie cara Mikołaja I w 1832 r. , po klęsce powstania listopadowego, w ramach odwetu na uczniach i wykładowcach za udział w walce z carską Rosją { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    14 GRUDNIA 1939
    Niemcy rozstrzelali w Palmirach 46 osób, w tym 2 kobiety. Wśród ofiar byli mieszkańcy Pruszkowa – między innymi dyrektor miejscowej szkoły Stanisław Kalbarczyk. Łącznie od grudnia 1939 do lipca 1941 Niemcy zamordowali około 1700 Polaków, głównie narodowości polskiej oraz żydowskiej. Wśród ofiar znaleźli się przedstawiciele polskich elit. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    13 GRUDNIA 1939
    O inauguracji Uniwersytetu Polskiego Zagranicą informują „Wieści Polskie”. Na uczelni mającej siedzibę w Paryżu powstały wydziały historyczno-literacki oraz prawa i nauk politycznych. W tym samym wydaniu czasopisma możemy przeczytać między innymi o trudnej sytuacji w szpitalu warszawskim. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    12 GRUDNIA 1939
    Fińskie wojska pokonały Armię Czerwoną w bitwie koło Tolvajärvi. Było to ważne i pierwsze większe zwycięstwo Finów w trakcie wojny zimowej. Zginęło ponad 100 żołnierzy fińskich, a około 250 zostało rannych. Sowieci stracili przeszło 1000 żołnierzy oraz 20 czołgów i 60 karabinów maszynowych. Na zdjęciu walczące w bitwie sowieckie czołgi T-26. { czytaj ... }
  • 11 GRUDNIA 1939
    Niemcy przeprowadzili pierwszą egzekucję Polaków w lesie Buczyna w Zbylitowskiej Górze nieopodal Tarnowa. Zginęły 42 osoby – głównie mieszkańcy Powiśla Dąbrowskiego, którzy zostali aresztowani podczas akcji wymierzonej w polskich obywateli przechowujących broń. Do 1944 roku Niemcy zamordowali w Buczynie nawet 10 tysięcy osób. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    10 GRUDNIA 1939
    O niemieckiej propagandzie prowadzonej za pośrednictwem stacji radiowych w językach francuskim i angielskim pisze „Kurier Wileński”: „Niemcy stosują inne metody w stosunku do Francuzów a inne do Anglików. Francuzom starają się dowieść, że walczą nie o swoją sprawę – że Niemcy nie żywią do nich ani żądań terytorialnych, ani niechęci. (…) Program ułożony dla pozyskania Anglików oparty jest na angielskiej łatwowierności i anglosaskim idealizmie. Niemcy wiedzą doskonale, że Anglik lubi spokojne { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    9 GRUDNIA 1939
    „Wieści Polskie” powołując się na jeden z angielskich dzienników, informują o zatopieniu przez polską marynarkę dwóch niemieckich łodzi podwodnych. „Marynarka polska, walcząca u boku Wielkiej Brytanii liczy 40 oficerów i 600 marynarzy, pływających na trzech okrętach »Grom«, »Błyskawica« i »Burza«. Marynarze polscy bardzo szybko przystosowali się do nowych warunków służby i z łatwością już dziś chwytają sygnalizację angielską” – czytamy w polskim czasopiśmie. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    8 GRUDNIA 1939
    „W czasie, kiedy w konflikcie fińsko-sowieckim rola rozstrzygająca przypadła orężowi, punkt ciężkości polityki europejskiej wyraźnie przesuwa się na południowy wschód kontynentu. Bałkany stają się ponownie newralgicznym punktem Europy” – informuje „Kurier Wileński”. { czytaj ... }
  • 7 GRUDNIA 1939
    Niemcy rozstrzelali w Nowym Mieście Lubawskim 15 polskich zakładników w odwecie za pożar budynków gospodarczych w Gryźlinach. Wśród ofiar znaleźli się między innymi rzemieślnicy, rolnicy oraz ksiądz. { czytaj ... }