Przejdź do treści
  • 11 GRUDNIA 1939
    Niemcy przeprowadzili pierwszą egzekucję Polaków w lesie Buczyna w Zbylitowskiej Górze nieopodal Tarnowa. Zginęły 42 osoby – głównie mieszkańcy Powiśla Dąbrowskiego, którzy zostali aresztowani podczas akcji wymierzonej w polskich obywateli przechowujących broń. Do 1944 roku Niemcy zamordowali w Buczynie nawet 10 tysięcy osób. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    10 GRUDNIA 1939
    O niemieckiej propagandzie prowadzonej za pośrednictwem stacji radiowych w językach francuskim i angielskim pisze „Kurier Wileński”: „Niemcy stosują inne metody w stosunku do Francuzów a inne do Anglików. Francuzom starają się dowieść, że walczą nie o swoją sprawę – że Niemcy nie żywią do nich ani żądań terytorialnych, ani niechęci. (…) Program ułożony dla pozyskania Anglików oparty jest na angielskiej łatwowierności i anglosaskim idealizmie. Niemcy wiedzą doskonale, że Anglik lubi spokojne { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    9 GRUDNIA 1939
    „Wieści Polskie” powołując się na jeden z angielskich dzienników, informują o zatopieniu przez polską marynarkę dwóch niemieckich łodzi podwodnych. „Marynarka polska, walcząca u boku Wielkiej Brytanii liczy 40 oficerów i 600 marynarzy, pływających na trzech okrętach »Grom«, »Błyskawica« i »Burza«. Marynarze polscy bardzo szybko przystosowali się do nowych warunków służby i z łatwością już dziś chwytają sygnalizację angielską” – czytamy w polskim czasopiśmie. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    8 GRUDNIA 1939
    „W czasie, kiedy w konflikcie fińsko-sowieckim rola rozstrzygająca przypadła orężowi, punkt ciężkości polityki europejskiej wyraźnie przesuwa się na południowy wschód kontynentu. Bałkany stają się ponownie newralgicznym punktem Europy” – informuje „Kurier Wileński”. { czytaj ... }
  • 7 GRUDNIA 1939
    Niemcy rozstrzelali w Nowym Mieście Lubawskim 15 polskich zakładników w odwecie za pożar budynków gospodarczych w Gryźlinach. Wśród ofiar znaleźli się między innymi rzemieślnicy, rolnicy oraz ksiądz. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    6 GRUDNIA 1939
    „Wieści Polskie” informują o postępującej bolszewizacji Polski: „Codziennie nadchodzi z Mińska po 100 tys. egzemplarzy gazet bolszewickich, redagowanych w języku polskim, rosyjskim, białoruskim i żydowskim. Władze bolszewickie okupacyjne założyły już ok. 100 bibliotek, zawierających książki o treści politycznej, wychwalające raj bolszewicki. Jest to jedyny import bolszewicki na tereny okupowane”. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    5 GRUDNIA 1939
    „Kurier Wileński” pisze między innymi o demonstracjach w warszawskim kinie „Napoleon”: „Korzystając z ciemności podczas przedstawienia widzowie Polacy próbowali urządzić demonstracje antyniemieckie. Przedstawienie natychmiast zostało przerwane, a widzowie byli badani przez policję. Kilkadziesiąt osób aresztowano. Demonstracje te powtórzyły się kilkakrotnie”. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    4 GRUDNIA 1939
    Komendant Główny ZWZ gen. Kazimierz Sosnkowski (na zdjęciu) wydał „Instrukcję Nr 1” dla płk. Stefana Roweckiego „Rakonia”, która dotyczyła organizowania w kraju Związku Walki Zbrojnej. Zgodnie z dokumentem celami ZWZ było „przez skupienie w związkach konspiracyjnych jednostek najstaranniej dobranych stworzyć ośrodki czynnego oporu narodowego przeciwdziałającego załamaniu się sił moralnych polskiego społeczeństwa” oraz „współdziałać w odbudowie państwa na drodze walki orężnej”. { czytaj ... }
  • źródło: NAC on-line
    3 GRUDNIA 1939
    13 lubelskich duchownych wywieziono do KL Sachenhausen. Księża zostali aresztowani 17 listopada w gmachu Kurii Biskupiej w ramach akcji Sonderaktion Lublin. Wśród duchownych, którzy trafili do obozu koncentracyjnego, byli między innymi ks. biskup Marian Fulman oraz ks. biskup Władysława Gorala (na zdjęciu). Pierwszy z nich po dwuipółmiesięcznym pobycie został zwolniony i osadzony w areszcie domowym, drugiego zamordowali Niemcy w Sachsenhausen na początku 1945 roku. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    2 GRUDNIA 1939
    O wybuchu wojny w Finlandii donosi „Kurier Wileński”. Dziennik informuje między innymi o kierunkach ataku sowieckich wojsk, ustąpieniu rządu w Finlandii oraz powstaniu rządu marionetkowego w Terijoki (pierwszym okupowanym mieście na granicy), który składał się z przebywających w ZSRS fińskich komunistów. { czytaj ... }
  • źródło: NAC on-line
    1 GRUDNIA 1939
    Weszło w życie rozporządzenie Generalnego Gubernatora okupowanych obszarów polskich Hansa Franka o obowiązku noszenia opasek przez Żydów: Rozporządzenie o oznaczeniu żydów i żydówek w Generalnym Gubernatorstwie Z dnia 23 listopada 1939 r. Na podstawie § 5 ust. 1 Dekretu Führera i Kanclerza Rzeszy Niemieckiej o Administracji okupowanych polskich obszarów z dnia 12 października 1939 r. (Reichgesetzbl., I, s. 2077, Dziennik Ustaw Rzeszy Niemieckiej, I, str. 2077) rozporządzam: § 1 { czytaj ... }
  • 30 LISTOPADA 1939
    Niemcy wypędzili przeszło 1000 polskich rodzin z Inowrocławia. ------ W nocy z 29 na 30 listopada Niemcy spalili Wielką Synagogę w Oświęcimiu. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    29 LISTOPADA 1939
    „Wieści Polskie” publikują wypowiedź Bruno Streckenbacha, dowódcy policji i służby bezpieczeństwa w Generalnym Gubernatorstwie, dotyczącą ról niemieckiej policji w Polsce. Jedno z zadań to „zabezpieczenie” znajdujących się w Polsce skarbów sztuki. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    28 LISTOPADA 1939
    ZSRS zerwał pakt o nieagresji z Finlandią. Układ wypowiedziano dwa dni po tym, jak Armia Czerwona ostrzelała Mainilę – wioskę leżącą na sowieckim terytorium. Władze ZSRS oskarżyły o to Finów, zyskując pretekst do wypowiedzenia wojny. Inwazja na Finlandię (wojna zimowa) rozpoczęła się 30 listopada. Na zdjęciu podpisanie fińsko-radzieckiego paktu o nieagresji 21 stycznia 1932 roku w Helsinkach; po lewej fiński minister spraw zagranicznych, Aarno Yrjö-Koskinen, po prawej poseł nadzwyczajny i { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    27 LISTOPADA 1939
    Ważne informacje z Francji przekazuje „Kurier Wileński”. Możemy przeczytać między innymi o siedzibie Polskiego Rządu na Uchodźstwie w Angers, a także o planowanym Uniwersytecie Polskim w Paryżu. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    26 LISTOPADA 1939
    U wybrzeży wschodniej Anglii, 29 mil morskich południowy wschód od przylądka Flamborough zatonął transatlantyk MS Piłsudski. Do zdarzenia doszło kilka godzin po tym, jak rozpoczął w Newcastle swój pierwszy militarny rejs do Australii. Przyczyny zatonięcia nie zostały wyjaśnione, jednak najbardziej prawdopodobne jest wejście na miny pozostawione przez okręty niemieckie. Niemal cała załoga została uratowana. W wyniku hipotermii i ataku serca zmarł kapitan Mamert Stankiewicz. Zginął również { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    25 LISTOPADA 1939
    Gubernator dystryktu warszawskiego Generalnego Gubernatorstwa dr Ludwig Fischer wydał zarządzenie o oznaczeniu przedsiębiorstw i sklepów żydowskich w obwodzie warszawskim: „(…) Oznaczenie następuje przez umieszczenie na widocznym miejscu specjalnego plakatu z niebieską gwiazdą syjońską na białym tle. (…) Kto umyślnie lub z niedbalstwa zaniecha oznaczenia żydowskich przedsiębiorstw i sklepów, albo przeszkodzi takiemu oznaczeniu, lub też umieszczone oznaki usunie, będzie karany grzywną lub { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    24 LISTOPADA 1939
    Szef dystryktu krakowskiego w Generalnym Gubernatorstwie Otto Wächter wydał rozporządzenie w sprawie użycia niemieckiej mowy: „Generalny gubernator uznał mowę niemiecką za urzędową. Język polski jest obok niemieckiego dopuszczony. (…) Napisy w języku niemieckim należy umieszczać większym drukiem na pierwszym miejscu przed napisami w języku obcym. To dotyczy specjalnie nazw ulic i dróg, drogowskazów i napisów na budynkach publicznych”. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    23 LISTOPADA 1939
    Pijani Niemcy z paramilitarnej formacji Selbstschutz brutalnie zamordowali 43 Polaków i Żydów w prowizorycznym obozie koncentracyjnym w Górce Klasztornej. Jedną z uwięzionych – Annę Jaworską, uczestniczkę powstania wielkopolskiego – związano linami i rozerwano na pół. Ocalał rzeźbiarz Jan Topor, któremu Niemcy darowali życie ze względu na jego umiejętności. Artysta musiał zakopać wszystkie zwłoki, a następnie zamaskować miejsce masakry liśćmi. Na zdjęciu Niemcy z Łobżenicy - członkowie { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    22 LISTOPADA 1939
    O aresztowaniach oraz egzekucjach na terenie Protektoratu Czech i Moraw informują „Wieści Polskie”. Niemcy rozstrzelali w Pradze kilkanaście osób sprzeciwiających się okupacji, 1200 aresztowali, a do tego zamknęli wszystkie czeskie uczelnie wyższe. Według szacunków w obozach koncentracyjnych w Czechach przebywało 58 tys. osób. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    21 LISTOPADA 1939
    „Wśród niebywałej klęski zostało nam poczucie polskiego bohaterstwa i wypełnienia żołnierskiego obowiązku. Złożyliśmy dowód waleczności i musimy złożyć ponownie. (…) Trzeba się starać o to, aby błędy, które popełniliśmy nigdy się już nie powtórzyły” – rozkaz dzienny gen. Sikorskiego do żołnierzy publikuje „Kurier Wileński”. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    20 LISTOPADA 1939
    Niemiecki komisarz Krakowa Ernst Zörner wydał obwieszczenie wzywające do oddawania polskich mundurów i części ekwipunku. Obowiązek ten dotyczył wszystkich Polaków przebywających w mieście, posiadających wojskowy ubiór czy sprzęt. „W szczególności każdy kto, nie będąc już jeńcem wojennym, zostanie po dniu 30 listopada przyłapany w Krakowie w polskim ubiorze wojskowym, będzie jako jeniec wojenny zatrzymany i ukarany najsurowszą karą za bierny opór i sabotaż” – czytamy w obwieszczeniu. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    19 LISTOPADA 1939
    „Naród polski opierał się i będzie opierał się ujarzmieniu. Misja nowego rządu polega na wierności względem tych, co zginęli, by Polska mogła żyć zaszczytnie i w chwale” – przemówienie gen. Sikorskiego wygłoszone podczas spotkania z dziennikarzami w Londynie publikuje „Kurier Wileński”. { czytaj ... }
  • źródło: NAC on-line
    18 LISTOPADA 1939
    W Londynie podpisana została umowa polsko-brytyjska o utworzeniu Oddziału Polskiej Marynarki Wojennej w Wielkiej Brytanii. Porozumienie dopuszczało między innymi przekazywanie na czas trwania wojny Marynarce Wojennej RP okrętów Royal Navy. Jako pierwszy na mocy tego układu polską banderę podniósł niszczyciel ORP „Garland”. Umowę ze strony polskiej podpisał ambasador RP w Londynie Edward Raczyński (na zdjęciu), a ze strony brytyjskiej podsekretarz stanu w ministerstwie spraw zagranicznych sir { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    17 LISTOPADA 1939
    Niemcy aresztowali około 1200 czeskich studentów, a następnie przewieźli do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Ponadto rozstrzelano 9 wykładowców, a także zamknięto wszystkie czeskie uniwersytety. Niemieckie represje były odpowiedzią na protesty przeciwko okupacji Czech i Moraw, do których doszło podczas pogrzebu Jana Opletala. Student medycyny zmarł w wyniku obrażeń odniesionych w trakcie antyhitlerowskiej demonstracji w Pradze. Na zdjęciu pogrzeb Jana Opletala. { czytaj ... }