Przejdź do treści
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    13 LISTOPADA 1939
    „Dzień 11 listopada w Wilnie nie został zakłócony żadnym poważniejszym incydentem. Obchód polskiego święta narodowego odbył się ściśle według programu i w ramach legalnych, na które zostało uzyskane zezwolenie władz litewskich” – o obchodach Narodowego Święta Niepodległości pisze „Kurier Wileński”. W tym samym wydaniu możemy zapoznać się także z reakcjami prasy międzynarodowej na nieudany zamach na Adolfa Hitlera w Monachium. { czytaj ... }
  • źródło: http://bc.radom.pl/dlibra/publication/24589/edition/23554/content?ref=desc
    12 LISTOPADA 1939
    Opublikowany został pierwszy numer niemieckiej gazety propagandowej „Krakauer Zeitung”. Czasopismo było wydawane w dystrykcie krakowskim Generalnego Gubernatorstwa codziennie z wyjątkiem poniedziałków i świąt. Początkowo nakład wynosił 50 tysięcy egzemplarzy, a w roku 1942 nawet 140 tysięcy. Ostatni numer gazety opublikowano 17 stycznia 1945 roku. Powyżej fragment wydania z 8 listopada 1941 roku. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    11 LISTOPADA 1939
    O brutalnych rządach Gestapo w Warszawie, działaniach propagandowych niemieckich funkcjonariuszy oraz egzekucjach Polaków i Żydów pisze „Dziennik Związkowy” – polskojęzyczna gazeta wydawana w Chicago. Czytamy w niej między innymi, że „(…) Wedle wiadomości otrzymywanych z Warszawy, rozpoczęli tamże krwawe urzędowanie agenci gestapo. Z całą bezwzględnością likwidują oni polskie organizacje narodowe, przeprowadzają rewizję w biurach tychże towarzystw, aresztują i zsyłają do obozów { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    10 LISTOPADA 1939
    Statek pasażerski SS Kościuszko został przemianowany na ORP Gdynia i stał się okrętem-bazą Polskiej Marynarki Wojennej stacjonującym w Devonport. Służył do zakwaterowania i szkolenia kadr. 30 czerwca 1941 roku ORP Gdynia powrócił do starej nazwy i został zwrócony Polskiej Marynarce Handlowej, pod której banderą pływał jako transportowiec wojska. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    9 LISTOPADA 1939
    „Sama nazwa tej uroczystości, jaka przypadnie w dniu 11 listopada br. budzi w Polakach uczucia niepohamowanego smutku” – o nadchodzącym Narodowym Święcie Niepodległości pisze „Kurier Wileński”. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    8 LISTOPADA 1939
    O między innymi wywłaszczaniu Polaków oraz kolonizacji niemieckiej w Polsce piszą „Wieści Polskie”. „W stosunku do Polaków, którzy pozostają jeszcze na terenach upatrzonych pod kolonizację, wprowadzono szereg utrudnień. Szkoły i szpitale polskie są zamykane, wszelkie walory i dewizy zagraniczne konfiskowane. Polacy też płacić muszą odszkodowanie za zniszczone podczas wojny majątki niemieckie” – czytamy w wydaniu czasopisma z 8 listopada 1939. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    7 LISTOPADA 1939
    Generał Władysław Sikorski objął urząd Wodza Naczelnego i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie był legalną kontynuacją władz II Rzeczypospolitej, po tym jak we wrześniu 1939 r. został zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i Związku Sowieckiego. Początkowo siedzibą rządu był Paryż. 7 listopada 1939 r. Sikorski objął urząd Wodza Naczelnego i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, po czym rząd przeniósł się do Angers, a po kapitulacji { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    6 LISTOPADA 1939
    Przeprowadzona została akcja Sonderaktion Krakau, w ramach której Niemcy podstępnie zwabili krakowskich uczonych do Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego, a następnie aresztowali 183 osoby – głównie wykładowców, ale też kilku pracowników administracji i studentów. Większość z nich wywieziono do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen. Co najmniej 20 osób zostało tam zamordowanych lub zmarło z powodu trudnych warunków obozowych. Na zdjęciu gmach Collegium Novum Uniwersytetu { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    5 LISTOPADA 1939
    Opublikowany został pierwszy numer „Biuletynu Informacyjnego” – najważniejszego i wydawanego w największym nakładzie pisma konspiracyjnego w okupowanej Polsce. Gazeta wydawana była jako tygodnik, a w czasie powstania warszawskiego jako dziennik. Do 3 października 1944 redaktorem naczelnym był Aleksander Kamiński, natomiast od 10 grudnia 1944 do 19 stycznia 1945 (ostatni numer) Kazimierz Feliks Kumaniecki. Powyżej fragment pierwszej strony „Biuletynu Informacyjnego” z 1 listopada 1940. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    4 LISTOPADA 1939
    „Kurier Wileński” publikuje relację z wizyty na Westerplatte autorstwa François Mareta. Pierwotnie tekst ukazał się w brukselskiej gazecie „La Libre Belgique”. „Same Westerplatte przedstawia widok ponury. Z koron drzew, które widoczne były dawniej z poza murów, nie wiele pozostało. Sam mur w wielu miejscach jest zawalony i podziurawiony pociskami. Część drzew ma kolor rudy, jak w okresie przedwczesnej jesieni, drzewa te zamarły, gdyż zabił je gaz” – czytamy w relacji. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    3 LISTOPADA 1939
    Niemcy rozstrzelali w lasach piaśnickich co najmniej 82 Polaków. Wśród ofiar byli między innymi nauczyciele, pracownicy magistratu oraz sądu w Gdyni, a także kupcy. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    2 LISTOPADA 1939
    Ukazał się pierwszy numer czasopisma „Wieści Polskie. Półtygodnik Uchodźstwa Polskiego”. Do stycznia 1941 gazeta podlegała poselstwu RP w Budapeszcie, a następnie rządowi RP w Londynie. Ostatni numer został opublikowany 24 marca 1944. W pierwszym numerze można między innymi zapoznać się z odpowiedzią brytyjskiego premiera Neville’a Chamberlaina na słowa ministra spraw zagranicznych III Rzeszy Joachima von Ribbentropa. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    1 LISTOPADA 1939
    Z inicjatywy inżyniera Józefa Sulińskiego ps. „Zawisza” powołana została polska organizacja konspiracyjna Polska Niepodległa. Jej członkowie zajmowali się między innymi akcjami sabotażowo-dywersyjnymi, wydawaniem i kolportażem prasy podziemnej czy prowadzeniem szkolenia wojskowego. W szczytowym okresie z Polską Niepodległą związanych było nawet 20 tysięcy osób. Członkowie organizacji wzięli udział w powstaniu warszawskim w szeregach Armii Krajowej. PN została rozwiązana 20 września 1945 rok { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    31 PAŹDZIERNIKA 1939
    Hans Frank wydał rozporządzenie „o zwalczaniu czynów gwałtu w Generalnym Gubernatorstwie”. Zgodnie z nim kara śmierci groziła za między innymi czyny uznane za skierowane przeciw niemieckiej władzy lub osobom niemieckiej narodowości, a także za przejawy oporu wobec niemieckich władz okupacyjnych. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    30 PAŹDZIERNIKA 1939
    Opublikowana została odezwa Wyższego Dowódcy SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie wzywająca funkcjonariuszy Policji Polskiej do stawienia się w najbliższym urzędzie Policji Niemieckiej lub w Starostwie Niemieckim. W ten sposób zaczęła powstawać Polska Policja Generalnego Gubernatorstwa – formacja policyjna podporządkowana lokalnym komendantom niemieckiej policji porządkowej Ordnungspolizei. Polska Policja Generalnego Gubernatorstwa (nazywana również „granatową policją”) formalnie { czytaj ... }
  • 29 PAŹDZIERNIKA 1939
    Niemcy rozstrzelali 10 Polaków na placu przy ul. Piłsudskiego w Grudziądzu. Była to pierwsza publiczna egzekucja w mieście po napaści na Polskę. Wszystkie ofiary były członkami Polskiego Związku Zachodniego – wśród nich znaleźli się wojskowi, urzędnicy kolei, policji i sądu czy nauczyciel. Podobne egzekucje roku przeprowadzano również na pobliskich Książęcych Górach. Łącznie jesienią 1939 Niemcy zamordowali co najmniej 300 mieszkańców Grudziądza i okolic. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    28 PAŹDZIERNIKA 1939
    W Barbarce koło Torunia Niemcy przeprowadzili pierwszą masową egzekucję więźniów obozu dla internowanych, który członkowie paramilitarnego Selbstschutzu zorganizowali w kazamatach Fortu VII Twierdzy Toruń. Rozstrzelano 130 Polaków. Łącznie jesienią 1939 roku w Barbarce zginęło co najmniej 600 osób – wśród nich między innymi samorządowcy, nauczyciele, duchowni katoliccy, żołnierze Wojska Polskiego oraz policjanci. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    27 PAŹDZIERNIKA 1939
    Gestapo aresztowało w warszawskim ratuszu Stefana Starzyńskiego. Prezydenta miasta przesłuchano w siedzibie Gestapo w alei Szucha, a następnie przewieziono do Aresztu Centralnego i na Pawiak, gdzie był więziony w pojedynczej celi na oddziale kobiecym. Według ustaleń IPN z 2014 roku Starzyński został zamordowany między 21 a 23 grudnia 1939 roku w Warszawie lub w jej okolicach. { czytaj ... }
  • Dekret o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa
    26 PAŹDZIERNIKA 1939
    Zaczął obowiązywać dekret o utworzeniu Generalnego Gubernatorstwa dla okupowanych ziem polskich. Jednostronne utworzenie przez Niemców na części okupowanych terenów polskich nowej jednostki administracyjno-terenowej było częścią planu zmierzającego do likwidacji polskiej państwowości i zagłady narodu polskiego. Generalne Gubernatorstwo obejmowało centralną i południową Polskę. W przeciwieństwie do Pomorza Gdańskiego, Wielkopolski oraz Górnego Śląska tereny GG nie zostały włączone w skład { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    25 PAŹDZIERNIKA 1939
    Brytyjskie okręty HMS Puffin oraz HMS Cayton Wyke u wybrzeży Dover zaatakowały niemiecki okręt podwodny U-16. U-Boot zatonął w wyniku odniesionych uszkodzeń lub wybuchu miny. Zginęła cała załoga licząca 28 osób. Na zdjęciu jeden z okrętów uczestniczących w ataku na U-16 - trawler ZOP HMS Puffin. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    24 PAŹDZIERNIKA 1939
    Niemcy przeprowadzili pierwszą z sześciu masowych egzekucji w Rudzkim Moście koło Tucholi. Do 10 listopada członkowie paramilitarnego Selbstschutzu zamordowali 335 osób – między innymi nauczycieli, policjantów, księży czy kolejarzy. Pierwszego dnia zbrodni w Rudzkim Moście zginął ksiądz Franciszek Nogalski, który by ocalić grupę 50 Polaków, wziął na siebie winę za rzekomy pożar gospodarstwa niemieckiego. { czytaj ... }
  • źródło: Wikimedia Commons
    23 PAŹDZIERNIKA 1939
    Opublikowany został komunikat urzędowy o utworzeniu w Warszawie Judenratu, którego prezesem został Adam Czerniaków. Na czele Rady Starszych Gminy Żydowskiej pozostał do 23 lipca 1942 roku, kiedy to popełnił samobójstwo. Dzień wcześniej Czerniaków odmówił podpisania obwieszczenia o przymusowym wysiedleniu Żydów z Warszawy. W ramach akcji likwidacyjnej getta warszawskiego Żydzi byli wywożeni do obozu zagłady w Treblince, a także rozstrzeliwani w getcie. Na zdjęciu Adam Czerniaków w { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    22 PAŹDZIERNIKA 1939
    Na terenach wschodniej Polski zagarniętych przez Związek Sowiecki zorganizowano sfałszowane wybory do zgromadzeń ludowych Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy. Głosowanie odbywało się pod kontrolą NKWD w atmosferze terroru oraz masowych aresztowań. { czytaj ... }
  • Egzekucja przeprowadzona przez Einsatzkommando 21 października w Lesznie. [źródło: Wikimedia Commons]
    21 PAŹDZIERNIKA 1939
    Niemcy przeprowadzili publiczne egzekucje w Lesznie, Osiecznej, Włoszakowicach, Gostyniu, Poniecu i Krobi. Rozstrzelano 78 Polaków. Łącznie eksterminacje przeprowadzone między 20 a 23 października na terenie Wielkopolski w ramach Operacji Tannenberg pochłonęły 275 ofiar. Na zdjęciu egzekucja przeprowadzona przez Einsatzkommando 21 października w Lesznie. { czytaj ... }
  • źródło: Biblioteka Narodowa
    20 PAŹDZIERNIKA 1939
    Komisarz Rzeszy na miasto Warszawę Helmut Otto podpisał obwieszczenie o natychmiastowej konfiskacie radioodbiorników. „Oddanie aparatów nie jest wymagane o ile znajdują się w posiadaniu obywateli Rzeszy względnie obywateli narodowości niemieckiej” – czytamy w dokumencie. { czytaj ... }