W ramach akcji #M2WSwirtualnie #PoznajWystawęGłówną, na której przedstawiamy powojenną mapę Polski z 1945 r. Jest ona prezentowana w części poświęconej kształtowaniu nowych granic oraz powojennym wysiedleniom i deportacjom. Wczoraj minęło 75 lat od zakończenia wojny. Dzień 8 maja 1945 r. dla mieszkańców Europy Zachodniej był wielkim świętem i powodem do radości, z powodu zakończenia najtragiczniejszej w dziejach ludzkości wojny. W Związku Sowieckim zwycięstwo celebrowano dzień później, wskazując że to Armia Czerwona pokonała III Rzeszę, zajmując kraje środkowowschodniej Europy.
Dla Polaków koniec wojny, początkowo przyjmowany z radością, z powodu końca niemieckiej okupacji, szybko przybrał smutny obraz zrujnowanego kraju pozbawionego suwerenności na rzecz Związku Sowieckiego. Ten polityczny ład był skutkiem decyzji Winstona Churchilla, Józefa Stalina i Franklina Delano Roosevelta podjętych na konferencjach w Teheranie i Jałcie. Sowieccy okupanci narzucili społeczeństwu rządy komunistów i wprowadzili powszechny terror wobec przeciwników nowej władzy. W latach 1944 – 1956 w wyniku egzekucji i prześladowań, życie straciło blisko 50 tys. ludzi. Ponad 40 lat władzę w Polsce „ludowej” sprawowali komuniści.
Mapa komunikacyjno-administracyjna, wydrukowana w Krakowie przez Zakłady Graficzne „Styl” w sposób wyraźny ukazuje czym był koniec wojny dla Polaków. Granice kraju przesunięto ze wschodu na zachód w wyniku czego zmniejszono jego terytorium wobec stanu z 1939 r. o 64 tys. km². Był to efekt polityki Stalina realizowanej od 1939 r., której celem był zabór wschodnich województw II Rzeczypospolitej. W latach 1944–1948 ponad 1,5 mln Polaków, mieszkańców tych terenów zmuszono do opuszczenia swoich domów i wysiedlenia na przyłączone do Polski tereny na zachodzie i północy. Wysiedlenia odbywała się niejednokrotnie w atmosferze terroru i w fatalnych warunkach.
Granica wschodnia Polski prezentowana na mapie ukazuje jej kształt przed korektami, jakie miały miejsce w roku 1948 i 1951. Na uwagę zasługuje druga korekta w wyniku której Sowieci przyłączyli do swojego terytorium obszary bogate w złoża węgla na Sokalszczyźnie, przyznając w zamian Polsce pozbawiony surowców fragment ówczesnego obwodu drohobyckiego.
Zbiory MIIWS
