Przejdź do treści

"Losy policjantów w czasie II wojny światowej" | #M2WSwirtualnie

02/06/2020 - 08:44
Wystawa „Losy policjantów w czasie II wojny światowej"

Ekspozycja, którą prezentujemy w ramach akcji #M2WSwirtualnie jest poświęcona losom funkcjonariuszy Policji Państwowej II Rzeczypospolitej w okresie II wojny światowej. Na wystawie ukazane zostały okoliczności powstania policji w odrodzonej Polsce, udział policjantów w wojnie 1939 r., sytuacja policjantów po klęsce Rzeczpospolitej oraz losy funkcjonariuszy w niewoli sowieckiej i pod okupacją niemiecką.

Klęska poniesiona w obliczu najazdu dwóch agresorów na Polskę skutkowała unicestwieniem struktur przedwojennej policji. Spośród około 30 tys. funkcjonariuszy: 2,5–3 tys. zostało zamordowanych lub poległo, 12 tys. dostało się do niewoli sowieckiej, 2,5–3 tys. ewakuowano za granicę do Rumunii, Węgier oraz na Litwę i Łotwę, zaś 10 tys. pozostało na terenach okupowanych przez Niemców. 

Część z policjantów, którzy znaleźli się w niewoli sowieckiej stała się  ofiarą zbrodni katyńskiej, przebywający na ziemiach wcielonych do Niemiec stali się ofiarami masowych wysiedleń lub eksterminacji, a ci którzy znaleźli się na terenie Generalnego Gubernatorstwa zostali objęci przymusem służby w tak zwanej „policji polskiej”. 
Niemcy przekształcili przedwojenną Policję Państwową w policję komunalną nadzorowaną przez policję niemiecką.  Została ona powołana na podstawie niemieckiego prawa, dla realizacji interesów okupacyjnych. Społeczeństwo polskie nie traktowało tej formacji jako agendy państwa polskiego i przypisało jej funkcjonariuszom zastępczą nazwę „granatowi”. Widziano w niej element systemu okupacyjnego. Przełożyło się to na stosunek ludności polskiej do przedwojennej Policji Państwowej i przyczyniło się do jej ostatecznej likwidacji. Część spośród „granatowych” policjantów współpracowała z Polskim Państwem Podziemnym i Armią Krajową.

Ekspozycja składa się z 12 plansz, na których tekst uzupełniają skany zdjęć i dokumentów archiwalnych pozyskane z instytutów, muzeów, archiwów, a także zbiorów prywatnych. Wystawa została przygotowana przez pracowników Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, a jej partnerami zostali Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. E. Kwiatkowskiego w Gdyni oraz Komenda Główna Policji. Projekt został zrealizowany w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości oraz odbudowy polskiej państwowości. 

Wystawa "Losy policjantów w czasie II wojny światowej" dostępna > > > TUTAJ