27 stycznia 2023 r. mija 78 lat od wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau – straszliwej „fabryki śmierci” z czasów II wojny światowej, w której zamordowano ponad 1,1 mln niewinnych osób. Tego dnia do obozu wkroczyły oddziały Armii Czerwonej, uwalniając niespełna 7 tys. więźniów.
W końcowym okresie wojny Niemcy, zmuszeni do wycofania się z terenów okupowanych, gorączkowo zacierali ślady dokonywanych przez lata zbrodni. W związku z tym rozpoczęli likwidację obozów koncentracyjnych i zagłady. Ewakuowanych więźniów wywożono lub prowadzono pieszo głównie na zachód.
Z KL Auschwitz i podobozów Niemcy wyprowadzili około 56 tys. osób. W tzw. marszach śmierci wiele z nich zmarło z wycieńczenia, głodu lub wyziębienia. Na terenie obozu pozostało ok. 7 tys. więźniów zbyt chorych i słabych, by podjąć marsz. Niektórzy z nich nie doczekali wyzwolenia.
Historii KL Auschwitz nie zamknął dzień wkroczenia sowieckich oddziałów. Pozostała po nim przejmująca spuścizna zarówno w sferze materialnej, jak i w świadomości. Obóz został uznany za symbol nazistowskiego niemieckiego totalitaryzmu: realizacji ludobójstwa, poniżania ludzkiej godności, niewolniczej pracy itd. Świadkowie popełnionych tu zbrodni – byli więźniowie – są wciąż wśród nas. Pozostawili po sobie wiele wstrząsających relacji opisujących ich pobyt w obozie oraz panujące w nim nieludzkie okrucieństwo.
W zasobach Biblioteki MIIWŚ znajduje się wiele publikacji, zarówno naukowych, jak i o charakterze wspomnieniowym, dotyczących tematyki KL Auschwitz-Birkenau. Zachęcamy do korzystania z naszych zbiorów wszystkich zainteresowanych historią, organizacją, działalnością niemieckich „fabryk śmierci”, a także opowieściami ocalałych:
