Zachęcamy do zapoznania się z polskim tłumaczeniem książki Anny Müller „Zwyczajne życie. Podróże Toni Lechtman (1918–1996)” wydanym przez Instytut Badań Literackich PAN & Fundację Archiwum Kobiet przy wsparciu MIIWŚ.
Życia Toni Lechtman nie da się podsumować ani streścić w prosty sposób. Losy tytułowej bohaterki niczym w soczewce skupiają burzliwe wydarzenia XX w. – od zniewolenia po walkę o wolność i samostanowienie. Co więc o niej wiemy? Była kobietą, polską Żydówką, patriotką, komunistką, matką i żoną, która przetrwała Holocaust.
Jak czytamy we wstępie do książki, „Życie Toni Lechtman naznaczone było wojną domową w Hiszpanii, potem drugą wojną światową; przecięte polsko-żydowskimi napięciami, antysemityzmem, komunizmem, czasami PRL”.
Autorka, poprzez opowieść o Lechtman, uwypukla w pewnym sensie uniwersalną prawdę o losach tysięcy kobiet, których historia nigdy nie została opowiedziana. „Krótko po drugiej wojnie światowej, podczas spotkania po latach z matką, Tonia usłyszała, że jej życie to gotowy materiał na powieść. Odpowiedziała: «Kto by to czytał? Takich historii jak moja są tysiące. Większość moich przyjaciółek ma podobnie»”.
