Przejdź do treści

#WojennyDzień - Niemiecki atak na Jugosławię i Grecję

06/04/2021 - 08:37
#WojennyDzień - Niemiecki atak na Jugosławię i Grecję

Nad ranem 6 kwietnia 1941 r. wojska niemieckie rozlokowane wzdłuż granic Jugosławii i Grecji rozpoczęły atak na te kraje, przystępując do podboju Półwyspu Bałkańskiego. Niemiecka agresja była z jednej strony wynikiem nieudolności armii włoskiej od jesieni 1940 r. walczącej z Grecją i koniecznością przyjścia z pomocą sojusznikowi, z drugiej zaś wyłamania się Jugosławii z niemieckiej strefy wpływów. U boku Niemców w ataku wzięły udział oddziały węgierskie.

Po zwycięskiej kampanii na Zachodzie (maj–czerwiec 1940 r.) III Rzesza kontynuowała rozszerzanie strefy własnych wpływów w Europie, w tym na Bałkanach. Jednym z jej elementów było podporządkowywanie sobie kolejnych państw. W sierpniu 1940 r. Niemcy i Włochy narzuciły własny arbitraż w sporze węgiersko-rumuńskim o Siedmiogród, zapewniając sobie w tych krajach dominujące wpływy. We wrześniu zawarto tzw. pakt trzech (Niemcy, Włochy i Japonia), do którego sukcesywnie dołączały kolejne państwa: Węgry, Rumunia, Słowacja (listopad 1940 r.) oraz Bułgaria (marzec 1941 r.). W międzyczasie Benito Mussolini, zazdroszczący sukcesów Adolfowi Hitlerowi, zaatakował Grecję z terenu zajętej jeszcze w 1939 r. Albanii (październik 1940 r.). Jednakże armia włoska poniosła klęskę i została zepchnięta do defensywy. W sukurs swemu sojusznikowi postanowił przyjść Hitler i nakazał przygotowanie operacji wojskowej przeciwko Grecji (operacja „Marita”). Dla jej przeprowadzenia należało jednak zapewnić sobie współdziałanie Jugosławii. Władze tego kraju uległy Niemcom i 25 marca 1941 r. przystąpiły do paktu trzech w zamian za obietnice zdobyczy terytorialnych w Grecji. Dwa dni później w Belgradzie doszło do przewrotu i władzę objął król Piotr II, zrywając porozumienie z III Rzeszą. Hitler nakazał przygotowanie ataku na Jugosławię.

6 kwietnia 1941 r. Niemcy zaatakowali Jugosławię na całej długości jej granicy z III Rzeszą oraz z terenu Węgier, Rumunii i Bułgarii – członków paktu trzech. Armia jugosłowiańska, o wielonarodowym charakterze, została pokonana. Belgrad, zbombardowany przez Luftwaffe 6 kwietnia, został zajęty 12 kwietnia. Dwa dni wcześniej, 10 kwietnia 1941 r., Niemcy zdobyli Zagrzeb, a chorwaccy ustasze ogłosili powstanie Niezależnego Państwa Chorwackiego pod protektoratem III Rzeszy. 17 kwietnia w Belgradzie Jugosławia podpisała akt kapitulacji – rozpoczął się rozbiór i okupacja tego państwa.

Równolegle z atakiem na Jugosławię Niemcy z terenu Bułgarii zaatakowali Grecję. Już 9 kwietnia zajęli Saloniki, a wojska greckie rozpoczęły wycofywanie się na południe. Kilka dni później armia grecka rozpoczęła odwrót z Albanii, ustępując przez oddziałami włoskimi. Chociaż Grecja uzyskała wsparcie Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego, została pokonana i zmuszona do kapitulacji (23 kwietnia). Brytyjczycy wycofali się z Peloponezu do 29 kwietnia 1941 r., przenosząc swoje siły na grecką Kretę, gdzie utrzymali się do końca maja 1941 r.