Nowa pracownia konserwacji papieru w M2WŚ otwarta!

9 stycznia w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku na poziomie -1 odbyło się uroczyste otwarcie nowopowstałej pracowni konserwacji papieru. Znajdujący się w niej sprzęt, meble laboratoryjne i specjalistyczne urządzenia, dostosowane do przeprowadzania poszczególnych etapów zabiegów konserwatorskich, zostały sfinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Zebranych powitał gospodarz obiektu dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku – dr hab. Grzegorz Berendt:

Zaopiekowanie się zbiorami to jedno z priorytetowych zadań jednostek w których pracujemy (…) Ogólny udział zabytków o podłożu papierowym w naszych zbiorach obejmuje ponad 70% całości zarejestrowanych obiektów, których jest łącznie ponad 58 tysięcy. W związku z tym było jasne, że przy tak dużej reprezentacji zabytków papierowych, musimy dysponować kadrą i wyposażeniem, aby jak najlepiej się tymi zabytkami zaopiekować, a dzięki temu umożliwić ich eksponowanie, czy to na wystawie stałej czy na wystawach czasowych.

Głos zabrał także kierownik Działu Zbiorów MIIWŚ – Wojciech Łukaszun:

Materiały papierowe są dla nas szczególnie cenne, ponieważ bardzo często stanowią jedyny dowód na to, że dana osoba działała w czasie wojny. To poświadczenie zdarza się na małym skrawku papieru, a papier to coś ulotnego, łatwego do zniszczenia (...) Okazuję się jednak właśnie, że ta kartka gdzieś schowana w kieszeni lub ukryta z jakimiś informacjami z danym nazwiskiem, bywa właśnie tą jedyną pozostałością (...) Dzięki temu, że mamy nową pracownię i specjalistów od papieru, będziemy mogli oprócz profesjonalnej opieki nad eksponatami, które stosunkowo dobrze się zachowały od czasów wojny, także uratować te które mimo chęci w latach powojennych były nieumiejętnie zabezpieczone.

Jako ostatni na uroczystości otwarcia jednej z najlepiej wyposażonych pracowni konserwacji papieru na Pomorzu do obecnych zwrócił się kierownik Działu Konserwacji MIIWŚ – dr Szymon Bednarz:

Duże zróżnicowanie materiałowe obiektów które trafiają do Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku stanowi nie lada wyzwanie dla konserwatorów, którzy na co dzień muszą się zmagać z zapewnieniem im odpowiedniej ochrony. Obiekty papierowe bardzo łatwo ulegają wszelakim zniszczeniom mechanicznym, chemicznym, czy biologicznym. Te które znajdują się w naszej kolekcji zostały wytworzone najczęściej w pierwszej połowie XX w., z kiepskiej jakości surwców. To ma swoje bezpośrednie przełożenie na określone problemy konserwatorskie. Na przykład problem odkwaszania. Dzisiaj dzięki otwarciu nowej pracowni znacząco poszerzamy możliwości prowadzenia prac przy tych właśnie obiektach.

1 / 8
Pracownia została wyposażona w meble laboratoryjne, sprzęt i urządzenia dostosowane do przeprowadzania poszczególnych etapów zabiegów konserwatorskich.

Poniżej prezentujemy ich listę oraz przeznaczenie:
– stoły jezdne z odpornymi chemicznie blatami, na których można wykonywać zarówno prace z zakresu wstępnego oczyszczania obiektów, jak i (po uruchomieniu wyciągów filtrujących) pewne zabiegi z użyciem rozpuszczalników organicznych;
– zespół kuwet ze stali nierdzewnej, gdzie można wykonywać konieczne kąpiele obiektów papierowych w wodzie, mieszaninie wodno-alkoholowej itp.;
– stacja uzdatniania, która umożliwia uzyskanie wody o drugiej lub pierwszej klasie czystości, koniecznej do prawidłowego przeprowadzenia procesu konserwacji (do przygotowywania preparatów wprowadzanych w strukturę konserwowanych obiektów);
– stół niskociśnieniowy, na którym można płukać obiekty wysoce wrażliwe, w złym stanie zachowania, niekwalifikujące się do kąpieli; jest on również pomocny przy usuwaniu taśm klejących, plam itd. – słowem wszystkich zabiegach, które należy wykonać w konkretnym miejscu na obiekcie bez narażania całości; wspiera też suszenie i prasowanie obiektów wielkoformatowych (np. map) oraz tych z wrażliwymi na rozmycie elementami (kolorowe wpisy, pieczęcie itp.);
– stół podświetlany, pozwalający na precyzyjne reperowanie przedarć czy ubytków podłoża papierowego;
– prasy introligatorskie i nożyce, które są pomocne w pracach wykończeniowych (prasowanie, suszenie, przycinanie materiałów pomocniczych w konserwacji);
– stół jezdny z szufladami do przechowywania oraz dużym blatem o regulowanej wysokości ułatwiający prace przy obiektach wielkoformatowych;
– wentylowane szafy do przechowywania chemikaliów oraz digestorium do bezpiecznego prowadzenia zabiegów chemicznych;
– lampy jezdne z pasmem światła dziennego, które pozwalają w razie konieczności na efektywne bezcieniowe doświetlenie miejsca pracy;
– digestorium.

W pracowni zorganizowano także stanowiska biurowe z komputerami – jest to miejsce niezbędne do prowadzenia ewidencji wykonywanych działań konserwatorskich itp.

Nowopowstałą pracownię konserwacji papieru w M2WŚ odwiedził 10 stycznia sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalny konserwator zabytków – dr Jarosław Sellin.
1 / 12
Budowa pracowni konserwacji papieru w siedzibie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku o wartości 500 000 zł zł została w całości sfinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.