Niezwykła tablica informacyjna odnaleziona na Westerplatte. — Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Przejdź do treści
MIIWŚ
  • Wystawa głównaDzisiaj zamknięte
  • Kasy muzeumDzisiaj zamknięte
Westerplatte
  • Wystawa w Elektrowni10:00 - 16:00
  • Kasy muzeum10:00 - 15:15

Niezwykła tablica informacyjna odnaleziona na Westerplatte.

Niezwykła tablica informacyjna odnaleziona na Westerplatte.

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku we współpracy z saperami Wojska Polskiego od 2020 r. sukcesywnie oczyszcza obszar Wojskowej Składnicy Tranzytowej (WST) z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych. Prowadzonym pracom towarzyszy nadzór archeologiczny. Oprócz amunicji na terenie obiektu znajdują się również przedmioty o wartości zabytkowej i historycznej. Do tej pory odnaleziono ponad 4 tys. artefaktów. Są one cennym świadectwem zmian zachodzących na Westerplatte i źródłem wiedzy o przeszłości składnicy. Jednym z tych przedmiotów jest zniszczona tablica informacyjna.

  • Tablica powstała w okresie, gdy historyczny krajobraz Westerplatte był już bezpowrotnie przekształcony. Ówczesne władze niestety pozwoliły na degradację budynków i otoczenia będących świadkami siedmiodniowej obrony WST. Miejsce utraciło charakter pola walki, gdy w latach 1964–1966 postawiono tam pomnik Obrońców Wybrzeża. Dominanta krajobrazowa, która miała uczcić polskich żołnierzy, niestety oddaje również hołd sowieckim „wyzwolicielom”, winnym w równym stopniu co Niemcy wybuchowi II wojny światowej i wszystkim jej konsekwencjom. W tamtym okresie jedyną przestrzenią wprost poświęconą westerplatczykom był symboliczny cmentarz. W 1967 r. tylko dzięki zaangażowaniu społeczników udało się uratować przed zniszczeniem wartownię nr 1. Budynek przesunięto i utworzono w nim niewielką wystawę. Ówczesne władze, które degradowały historyczną przestrzeń i zniekształcały historię, zdawały sobie jednak sprawę ze znaczenia Westerplatte jako miejsca rozpoczęcia II wojny światowej, miejsca śmierci i spoczynku polskich żołnierzy. Znaleziona tablica świadczy o ich świadomości, że obszar ten powinien być objęty szczególną czcią, przynajmniej w sferze semantycznej.

    Tablica została wykonana z emaliowanej blachy o wymiarach 70 cm × 100 cm. Na białym tle znajduje się czarny napis informujący odwiedzających, że znajdują się miejscu pamięci narodowej, oraz o obowiązujących w takiej strefie zasadach zachowania. Tablica powstała najwcześniej w 1972 r. – to najprawdopodobniej wtedy doszło do połączenia Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Ogrodowych oraz Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i utworzenia będącego fundatorem tej tablicy Miejskiego Przedsiębiorstwa Budowy i Konserwacji Terenów Zielonych. Na lata siedemdziesiąte XX w. wskazuje również krój czcionki oraz użycie sformułowania „radioodbiornik tranzystorowy”, jak wówczas powszechnie nazywano radio. Tablicę znaleziono pomiędzy przystankiem autobusowym a wartownią nr 1, w pobliżu miejsca, gdzie pierwotnie ją umieszczono. Była usytuowana tak, by każdy przybywający na Westerplatte miał świadomość, że wkracza w strefę sacrum, uświęconą polską krwią.

    Tablica, która przez całe lata siedemdziesiąte i być może osiemdziesiąte przypominała o konieczności uszanowania historii tego miejsca, z czasem uległa zniszczeniu – podobnie jak zatarła się świadomość charakteru Westerplatte jako miejsca pamięci narodowej. Odnalezienie tablicy przez archeologów z MIIWŚ można zatem oceniać w kategoriach symbolicznych, jako przywracanie szacunku dla tej przestrzeni.

Cenimy Twoją prywatność
Używamy opcjonalnych plików cookie, aby zapewnić najlepszą funkcjonalność strony. Jeśli odrzucisz opcjonalne pliki cookie, stosowane będą wyłącznie pliki cookie niezbędne do funkcjonowania strony. Więcej informacji znajduje się w naszej polityce prywatności