Zapraszamy na spotkanie wokół książki Lagrowi ludzie. Śledztwo i pierwszy proces stutthofski (1945–1946). Opowieść o przemianie autorstwa dr. Marcina Owsińskiego, kierownika działu naukowego Muzeum Stutthof w Sztutowie – Niemieckiego Nazistowskiego Obozu Koncentracyjnego i Zagłady (1939–1945). Prezentacja publikacji i rozmowa z autorem odbędą się 21 lutego 2023 r. o godz. 17.00 w sali kinowej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Przy okazji wydarzenia zaprezentowany zostanie więzienny pasiak (kurtka) ze zbiorów sztutowskiego muzeum i makata wykonana przez więźniarki skazane w procesie stutthofskim ze zbiorów MIIWŚ.
Lagrowi ludzie Marcina Owsińskiego to szczegółowa, wielowątkowa i poruszająca opowieść o pierwszej próbie sądzenia osób funkcyjnych z niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof. W książce zaprezentowano biografie 16 osób, którzy w obozie byli kapo czy blokowymi, objętych śledztwem i postawionych przed sądem. Śledztwo toczyło się w polskim już Gdańsku od połowy 1945 r., sam publiczny i bardzo medialny proces natomiast przeprowadzono przed Specjalnym Sądem Karnym w kwietniu i maju 1946 r. W wyniku postępowania 11 osób skazano na karę śmierci. Wyrok wykonano publicznie w Gdańsku 4 lipca 1946 r. w obecności dziesiątek tysięcy świadków.
Szacuje się, że od 1945 r., spośród kilku tysięcy SS-manów, nadzorczyń i współpracujących więźniów pełniących różne funkcje w KL Stutthof, przed sądami stanęło łącznie ponad 120 mężczyzn i kobiet. Skazano zaś zaledwie ok. 110 osób. Ostatnie procesy toczyły się w Hamburgu jeszcze w 2022 r.
W spotkaniu, które poprowadzi dr hab. Grzegorz Berendt, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, weźmie udział także dr Joanna Lubecka z Oddziałowego Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Przewidziana jest dyskusja z udziałem autora i świadków wydarzeń z 1945 r.
