Książka Sierpnia: "Operacja antypolska NKWD 1937–1938. Geneza i przebieg ludobójstwa popełnionego na Polakach w Związku Sowieckim"

Zachęcamy do zapoznania się z naszą książką sierpnia – publikacją Tomasza Sommera Operacja antypolska NKWD 1937–1938. Geneza i przebieg ludobójstwa popełnionego na Polakach w Związku Sowieckim. Monografia jest do nabycia w promocyjnej cenie 35 złotych.

11 sierpnia 1937 r. Nikołaj Jeżow, ludowy komisarz spraw wewnętrznych ZSRS, wydał rozkaz nr 00485, który stał się początkiem bezprecedensowej w XX w., kilkunastomiesięcznej akcji eksterminacji Polaków. W tym czasie wskutek sowieckich prześladowań aresztowano, osądzono i skazano na śmierć ponad 100 tys. obywateli Rzeczypospolitej. Niestety, jak wynika z najnowszych badań, liczba ta była dotąd niedoszacowana.

Współczesna wiedza o akcie sowieckiego ludobójstwa wciąż jest niepełna ze względu na brak dostępu do licznych archiwów Federacji Rosyjskiej. Tomaszowi Sommerowi udało się jednak dotrzeć do wielu cennych źródeł historycznych, które rzucają nowe światło na tę tragiczną historię. Mozolna praca badawcza stała się fundamentem drugiego wydania Operacji antypolskiej NKWD 1937–1938.

„Zarówno pierwsze, jak i drugie wydanie książki Tomasza Sommera to wynik długoletniej żmudnej pracy, pracy czasem w warunkach wyjątkowo trudnych. Jego poświęcenie i upartość w dotarciu do unikatowych materiałów w rosyjskich, ukraińskich i białoruskich archiwach wywołuje prawdziwy podziw. Posiada on wspaniały warsztat historyczny, jest solidny i skuteczny w opracowaniu źródeł i najważniejsze – widzi i doskonale analizuje istotę stalinowskiej zbrodni na Polakach” – z recenzji prof. dr. hab. Mikołaja Iwanowa.

Warto pamiętać, że dramatyczna historia eksterminacji Polaków w ZSRS nie zakończyła się wraz z końcem wielkiego Terroru. W późniejszych latach Polacy byli traktowani przez Sowietów w kategoriach nieprzyjaciół. Jak czytamy w rozdziale X: „Choć Wielki Terror skończył się w listopadzie 1938 r., to już niecały rok później podobne, choć o nieco innym charakterze, działania podjęto przeciwko ludności polskiej z ziem zabranych II RP. Polak wciąż był wrogiem. Co udowodniono w 1940 r. w Katyniu”. Bez tej wiedzy nie sposób zrozumieć współczesnej historii Polski, zwłaszcza w kontekście trudnych stosunków polsko-rosyjskich.

Książkę można nabyć w sklepie online MIIWŚ:

Do zebranych na wernisażu zwrócił się z-ca dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku – dr Marek Szymaniak:

Pan Premier Jan Olszewski jest bardzo bliski Muzeum II Wojny Światowej ze względu na to że był czynnym uczestnikiem walki z okupantem niemieckim. Jako harcerz Szarych Szeregów uczestniczył w Powstaniu Warszawskim (…) W latach 50-tych przyszły pan Premier czynnie brał udział w obronie żołnierzy Armii Krajowej, przedstawicieli opozycji demokratycznej, robotników (…) Był pełnomocnikiem oskarżyciela w słynnym procesie morderców księdza Jerzego Popiełuszki (…) Był osobą bardzo odważną i na wskroś dobrą, kierującą się w swoim życiu tylko i wyłącznie dobrem drugiego człowieka.

Głos zabrał także współtwórca ekspozycji, kierownik sekcji notacji w wydziale notacji i opracowań multimedialnych Biura Edukacji Narodowej Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie – Artur Kłus:

Jak ktoś przeżył okupację to mógł uważać, że ma szczęście - podsumował Jan Olszewski. Sam dwukrotnie cudem uniknął śmierci podczas 1944 roku w trakcie ostrzeliwania Pragi w najcięższych niemieckich dział artylerii. Doświadczenia z tamtych lat zawsze pozostawały dla Jana Olszewskiego ważne, zawsze pamiętał o rówieśnikach, którzy mieli mniej szczęścia niż on (...) Był zagorzałym antykomunistą, kierował się przekonaniem, że cel ostateczny powinien być jasno określony i jeden – niepodległość.

Odczytany został również list współautorki wystawy, która nie mogła być obecna na uroczystości, prezes Fundacji Archiwum im. Jana Olszewskiego – dr Justyny Błażejowskiej:

Na podstawie własnych i szerzej – rodzinnych doświadczeń prostował kłamstwa na temat postaw Polaków i przebiegu niemieckiej okupacji. Wywodząc się z rodziny kolejarskiej, bronił dobrego imienia polskich kolejarzy nieprawdziwie oskarżanych o udział w Holokauście (...) dziękuję Panu Dyrektorowi i Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku za wszystkie działania upamiętniające postać śp. Pana Premiera.

Wśród honorowych gości obecni byli: prezes Stowarzyszenia Rodzina „Ponarska” – Maria Wieloch i Naczelnik Biura Edukacji Narodowej oddziału Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku – Krzysztof Drażba. Przed uroczystym wernisażem zastępcy dyrektora MIIWŚ – dr Marek Szymaniak i Waldemar Szulc złożyli wieńce pod tablicą upamiętniającą Jana Olszewskiego, zlokalizowaną przed salą konferencyjną imienia Premiera na poziomie -3 w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

Wystawa została przygotowana we współpracy Instytut Pamięci Narodowej i Fundacja Archiwum Jana Olszewskiego.
KUP ON-LINE
Otwórz link
Zachęcamy również do wizyty w stacjonarnym punkcie sprzedaży, który mieści się na poziomie –3 muzeum.

W publikacji wykorzystano materiały graficzne pochodzące z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego.

Tomasz Sommer, Operacja antypolska NKWD 1937–1938. Geneza i przebieg ludobójstwa popełnionego na Polakach w Związku Sowieckim, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Gdańsk 2020, ss. 528, ISBN 978-83-65957-30-6.