KOMUNIKAT
z dn. 24 lipca 2021 r.
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
Z dniem 24 lipca 2021 r. Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu prof. Piotr Gliński powierzył dr. hab. Grzegorzowi Berendtowi pełnienie obowiązków Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Pełnienie obowiązków Dyrektora MIIWŚ przez dr. hab. Grzegorza Berendta zostało powierzone na czas określony, tj. do czasu powołania dyrektora wyłonionego w trybie przepisów ustawy z dn. 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194 z późn. zm.).
Dr hab. Grzegorz Berendt związany jest zawodowo z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku od maja 2017 r., pełniąc przez ponad 4 lata funkcję Zastępcy Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku ds. naukowych. Od 24 lipca 2021 r. pełni obowiązki Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Dr hab. Grzegorz Berendt jest profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Gdańskiego (ur. 1964), związanym z Instytutem Historii tej uczelni od 1985 r., w jego ramach obecnie w Zakładzie Historii Kultury Myśli Politycznej. Jako historyk prowadzi badania nad dziejami polskich Żydów i innymi grupami ludności Pomorza Gdańskiego w XX w. Jest autorem około 90 publikacji naukowych i ponad 30 popularnonaukowych. W dorobku naukowym ma trzy samodzielne monografie i współautorstwo 7 książek. Badał dzieje Gdańska, Lęborka, Pucka, Pruszcza Gdańskiego i kaszubskich gmin wiejskich. Aktualnie realizowane projekty naukowe dotyczą zagłady Żydów na Polesiu i relacji polsko-żydowskich w okresie Holocaustu. Poza Polską prowadził kwerendy archiwalne i biblioteczne na Białorusi i Ukrainie, w Danii, Finlandii, Izraelu, Niemczech i w Stanach Zjednoczonych. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego, Gdańskiego Towarzystwa Naukowego i Instytutu Kaszubskiego. Jest przewodniczącym Rady Muzeum Stutthof oraz członkiem Rady Muzeum Auschwitz-Birkenau, Rady Naukowej Żydowskiego Instytutu Historycznego i Kolegium Historyczno-Programowego Europejskiego Centrum Solidarności. Należy do redakcji pisma naukowego Wydziału Historycznego UG „Studia Historica Gedanensia”.
W latach 2002-2007 G. Berendt pełnił funkcję kierownika Studium Podyplomowego Historii na Wydziale Filologiczno-Historycznym UG. W październiku 2006 r. podjął na drugim etacie pracę w gdańskim oddziale IPN-KŚZpNP. W latach 2007-2008 koordynował kwerendy prowadzone przez kilkadziesiąt osób w ramach projektu naukowego INDEX, poświęconego obywatelom RP represjonowanym przez niemiecko-nazistowskich okupantów za pomoc Żydom. Następnie aż do marca 2017 r. był koordynatorem wspierającym w ramach tego projektu. W październiku 2008 r. Prezes IPN powierzył mu stanowisko naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN-KŚZpNP w Gdańsku, które zajmował do 31 grudnia 2013 r., koordynując pracę 25 naukowców i edukatorów w Trójmieście i w Bydgoszczy, pracujących na rzecz kilku milionów mieszkańców województw: pomorskiego, kujawsko-pomorskiego i części warmińsko-mazurskiego. W okresie urzędowania jako naczelnik OBEP IPN uruchomił mi.in. tzw. oddziałową serię wydawniczą. Do tej pory w jej ramach ukazało się już ponad 50 tomów w większości poświęconych dziejom Pomorza Gdańskiego i Kujaw w latach 1939-1990. Na początku 2014 r. skoncentrował się na badaniach naukowych na temat zagłady Żydów na Kresach II RP, pracując nadal w Referacie Badań Naukowych OBEP IPN w Gdańsku. Od początku stycznia do końca kwietnia 2017 r. pełnił obowiązki naczelnika Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku.
Nagrody i odznaczenia:
- Wyróżnienie w konkursie ogólnopolskim na najlepszą pracę magisterską o tematyce polsko-żydowskiej i izraelskiej za pracę pt. Żydzi w Wolnym Mieście Gdańsku 1933-1939, Warszawa 21.03.1991, organizatorzy konkursu: Ambasada Izraela i Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Izraelskiej;
- Doroczna nagroda Gdańskiego Towarzystwa Naukowego za rok 1995 za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych za rozprawę doktorską pt. Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920-1945. Działalność polityczna, kulturalna i socjalna. Gdańsk 1996;
- Nagroda rektora Uniwersytetu Gdańskiego zespołowa pierwszego stopnia za książkę pt. Między emigracją i trwaniem. Syjoniści i komuniści żydowscy w Polsce po Holokauście, Warszawa 2003;
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Gdańskiego indywidualna drugiego stopnia za pracę habilitacyjną pt. Życie żydowskie w Polsce w latach 1950-1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce;
- Nagroda Rektora UG zespołowa drugiego stopnia za pracę zbiorową Dom ─ spotkanie przestrzeni prywatnej i publicznej na tle przemian cywilizacyjnych XIX i XX wieku;
- Nagroda Rektora UG zespołowa pierwszego stopnia za książkę Dzieje Lęborka.
Medale, Odznaczenia i Ordery:
- Złoty Krzyż Zasługi
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Medal Poświęcony Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim
- Medal Chana Dżelal Ed Dina
- Pro Memoria
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Najważniejsze prace:
- Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920-1945 (Działalność kulturalna, polityczna i socjalna), wyd. Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańska 1997, ss. 327;
- Żydzi na gdańskim rozdrożu (1945-1950), Wydawnictwo 44, Gdańsk 2000, ss. 211;
- Życie żydowskie w Polsce w latach 1950-1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2006, ss. 402;
- Zjednoczenie Syjonistów Demokratów „Ichud”, [w:] A. Grabski, G. Berendt, Między emigracją a trwaniem. Syjoniści i komuniści żydowscy w Polsce po Holocauście, wyd. Żydowski Instytut Historyczny, Warszawa 2003, ss. 101-223;
- Rozdziały V-VII, lata 1918-1989 [w:] Historia Pucka, red. A. Groth, Wydawnictwo Marpress, Gdańsk 1998, ss. 242-310;
- W Republice Weimarskiej i Trzeciej Rzeszy, [w:] Dzieje Lęborka, Wydawnictwo "Bernardinum", Lębork-Gdańsk 2009, ss. 425-554;
- W cieniu PZPR. Działalność Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce pod rządami komunistów (1950-1989) [w:] Stowarzyszenia mniejszości narodowych, etnicznych i postulowanych w Polsce po II wojnie światowej, Zakład Wydawniczy "Nomos", Kraków 2013, ss. 171-209.
Hanna Mik-Samól
Rzecznik prasowy
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
