9 września 1939 r. rozpoczęła się bitwa nad Bzurą, uważana za największe starcie wojny obronnej. Naprzeciw niemieckim oddziałom, posuwającym się w stronę centralnej Polski, stanęły dwie polskie armie – „Poznań” i „Pomorze”, dowodzone przez gen. Tadeusza Kutrzebę i gen. Władysława Bortnowskiego.
Bitwę nad Bzurą na tle innych bitew wojny obronnej 1939 r. wyróżnia to, że polskie oddziały wykazały się inicjatywą i były stroną atakującą. Już pierwszego dnia walk Niemcy ponieśli spore straty: 800 zabitych, 750 rannych i około 3 tys. wziętych do niewoli. Połączone armie „Poznań” i „Pomorze” zaczęły odbijać zajęte przez wroga miasta, takie jak Łęczyca, Piątek, Uniejów czy Stryków. Jednak z powodu przewagi liczebnej i technicznej najeźdźców polskie siły po kilku dniach walk zaczęły słabnąć. Bitwa zakończyła się 22 września 1939 r. Pomimo ostatecznej klęski udało się pokrzyżować część planów Niemców – podjęcie działań zaczepnych opóźniło marsz wojsk niemieckich na Warszawę, dzięki czemu stolica mogła lepiej przygotować się do obrony. Szacuje się, że w trakcie bitwy poległo ok. 17 tys. polskich żołnierzy, wśród nich generałowie Stanisław Grzmot-Skotnicki, Franciszek Wład i Mikołaj Bołtuć. Rannych zostało ok. 32 tys., a do niewoli niemieckiej trafiło w przybliżeniu 170 tys. osób.
