29 lipca 1941 roku o. Maksymilian Maria Kolbe poświęcił swoje życie za współwięźnia Franciszka Gajowniczka. Stało się to w trakcie apelu zorganizowanego przez zastępcę komendanta niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz Karla Fritzscha. Niemcy losowo wybierali więźniów, którzy mieli trafić do celi głodowej, gdzie czekała ich pewna śmierć w męczarniach.
Była to kara za ucieczkę jednego z więźniów obozu. Wśród wybranych na śmierć znalazł się Franciszek Gajowniczek, który na głos wyraził swój ogromny żal związany z utratą żony i osieroceniem dzieci. Na te słowa o. Maksymilian wyszedł z szeregu i oznajmił niemieckim oprawcom chęć oddania swojego życia w zamian za drugiego człowieka. Niemcy, zdumieni aktem heroizmu franciszkanina, wyrazili na to zgodę. Gajowniczek wrócił do szeregu, a polski duchowny znalazł się w grupie skazanej na śmierć głodową. Przeżył w celi ponad dwa tygodnie. Dopiero 14 sierpnia został dobity przez Niemców zastrzykiem fenolu. Franciszek Gajowniczek przeżył wojnę i zmarł w 1995 r.
