5 sierpnia 1944 r. rozpoczęła się w Warszawie zmasowana akcja ludobójcza Niemców, która przeszła do historii pod nazwą Rzeź Woli. Była ona wymierzona w ludność cywilną stolicy i miała być odwetem za działania powstańcze. W zależności od źródeł, ocenia się, że w pierwszych dniach Powstania Warszawskiego Niemcy wymordowali 30–65 tys. warszawiaków.
Po wybuchu Powstania Warszawskiego, zgodnie z decyzją Heinricha Himmlera, stolica Polski miała być zrównana z ziemią, a jej mieszkańcy – wymordowani. Apogeum niemieckich zbrodni przypadło na 5–7 sierpnia 1944 r., czyli na czas akcji znanej jako Rzeź Woli. Wieczorem 4 sierpnia 1944 r. do Warszawy dotarło ponad 1700 żołnierzy służących w proniemieckiej formacji RONA, a także m.in. słynący z brutalności batalion pułku SS „Dirlewanger”. Nazajutrz rozpoczęła się „Czarna Sobota”. Tysiące warszawiaków rozstrzelano 5 sierpnia 1944 r. m.in. na terenie zakładów Ursus, w Parku Sowińskiego czy na cmentarzu prawosławnym. Kolejne dwa dni oznaczały dalsze egzekucje, które trwały do końca powstania, choć o mniejszym nasileniu. Dokładna liczba polskich ofiar Rzezi Woli nie jest znana, niemniej akcja ta jest jednym z największych aktów ludobójstwa popełnionych przez Niemców w czasie II wojny światowej.
