#WojenniDowódcy - Harold Alexander — Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Przejdź do treści
MIIWŚ
  • Wystawa główna10:00 - 18:00
  • Kasy muzeum9:30 - 17:00
  • Czytelnia10:00 - 15:00
Westerplatte
  • Wystawa w Elektrowni10:00 - 16:00
  • Kasy muzeum10:00 - 15:15
  • Centrum Obsługi Zwiedzających10:00 - 16:00

#WojenniDowódcy - Harold Alexander

#WojenniDowódcy - Harold Alexander

Harold Alexander, brytyjski marszałek polny, to jeden z najsłynniejszych dowódców z okresu II wojny światowej. Dowodził m.in. w alianckich operacjach „Dynamo” (ewakuacja okrążonych wojsk alianckich spod Dunkierki, 1940) oraz „Husky” (lądowanie sprzymierzonych na Sycylii, 1943). W 1944 r. był dowódcą wojsk walczących w bitwie o Monte Cassino. Po wojnie Gubernator Generalny Kanady i brytyjski minister obrony. Odznaczony m.in. polskim Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (1944).

Harold Alexander urodził się 10 grudnia 1891 r. w Londynie w rodzinie arystokratycznej. Wykształcenie zdobył w Harrow School, a w 1911 r. wstąpił do Royal Military Academy w Sandhurst. W tym samym roku wstąpił do Gwardii Irlandzkiej. Harold Alexander bardzo prężnie wspinał się po szczeblach kariery, podczas I wojny światowej wszedł w skład Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Zaczynał jako dowódca plutonu w stopniu porucznika, następnie był podpułkownikiem oraz brygadierem. Za swoje zasługi podczas I wojny światowej został odznaczony w 1915 r. Krzyżem Wojskowym, w 1916 r. Orderem za Wybitną Służbę, a w 1918 r. Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej. Szczególnie ważny jest ten ostatni, ponieważ jest to najwyższe odznaczenie nadawane przez państwo francuskie. W głównej mierze walczył na froncie zachodnim, brał udział w m.in. odwrocie z Mons, został ranny w bitwie pod Ypres. Brał również udział w wojnie domowej na Łotwie w latach 1918-1919 dowodząc jednostkami lojalnymi wobec Łotwy. Po walkach o niepodległość Łotwy służył w Turcji oraz Gibraltarze. Po ich zakończeniu udał się ponownie do Anglii gdzie rozpoczął naukę w Staff College w Camberley oraz Imperial Defence College. W 1931 r. poślubił lady Margaret Bingham, córkę hrabiego Lucan, z którą miał czwórkę dzieci. W latach 1934-1938 odbywał służbę wojskową na terenie Indii. W wieku 46 lat otrzymał stopień generała majora. Po wybuchu II wojny światowej otrzymał zadanie dowodzenia 1. Dywizją, która wchodziła w skład Brytyjskich Sił Ekspedycyjnych wysyłanych do Francji. Wojska hitlerowskie po rozgromieniu sił alianckich w kampanii francuskiej zatrzymały swoich wrogów pod Dunkierką. Dowództwo brytyjskie zadecydowało o przeprowadzeniu próby ewakuacji żołnierzy brytyjskich, belgijskich, polskich oraz holenderskich. Ewakuacja znana pod kryptonimem Operacji „Dynamo”, którą kierował sam H. Alexander przebiegła pomyślnie. W lipcu 1940 r. powierzono mu obronę południowej Anglii, a dwa lata później wysłany został do Birmy. W 1942 r. uzyskał stopień generała i odznaczono go Krzyżem Wielkim Orderu Łaźni. Mianowano go także na naczelnego dowódcę wojsk brytyjskich na Bliskim Wschodzie. Był uczestnikiem konferencji w Casablance, która miała miejsce w styczniu 1943 roku. Na konferencji sprzymierzonych podjęto decyzję aby powierzyć mu dowodzenie 18 Grupą Armii walczącą w Afryce Północnej, z którą brał udział m.in. podczas walk w Tunezji. Harold Alexander był również zastępcą generała Dwighta D. Eisenhowera, głównodowodzącego po stronie aliantów w Afryce Północnej. Wraz z gen. Eisenhowerem. Bernardem Montgomerym, Arthurem Tedderem oraz gen. Georgem Pattonem dowodził operacją Husky, czyli inwazją na Sycylię w lipcu 1943 roku. Dowodził również 15 Grupą Armii, której podlegał m.in. 2 Korpus Polski gen. Władysława Andersa. To właśnie gen. H. Alexander zadecydował, że główną siłę atakującą w bitwie o Monte Cassino miał stanowić wspomniany już 2 Korpus Polski. Generał W. Anders bez konsultacji z polskimi władzami przyjął propozycję gen. H. Alexandra, przez co spotkał się z wrogą reakcją Naczelnego Wodza gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Nie tylko gen. Władysław Anders uważał gen. Harolda Alexandra za autorytet, również generał Dwight D. Eisenhower bardzo cenił współpracę z nim i chciał aby ten brał udział podczas inwazji na Francję, na co nie wyraził zgody premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill i tym samym H. Alexander pozostał na swoim dotychczasowym stanowisku. W 1946 r. został wicehrabią Alexander of Tunis, a w 1952 r. hrabią Alexander of Tunis. Po zakończeniu II wojny światowej otrzymał również Krzyż Wielki Orderu Świętego Michała i Świętego Jerzego oraz został Kawalerem Orderu Podwiązki, jednego z najważniejszych orderów brytyjskich. Dzięki swoim militarnym dokonaniom zdobył popularność i uznanie wśród Kanadyjczyków, co sprawiło że w 1946 r. został 17. gubernatorem generalnym Kanady. W wolnych chwilach oddawał się malarstwu, wędkowaniu, grze w hokeja czy rugby. Aktywnie wspierał rozwój edukacji w Kanadzie, a dzięki jego staraniom otworzono klasę malarską w Kanadyjskiej Galerii Narodowej. Ponadto uhonorowano go tytułem doktora honoris causa na większości kanadyjskich uniwersytetów. W 1952 r. powrócił do Londynu gdzie został wybrany ministrem obrony w rządzie Winstona Churchilla. Stanowisko obejmował aż do przejścia na emeryturę w 1954 r. W 1959 r. mianowany przez królową Elżbietę II Orderem Zasługi, który przyznawany jest za wybitną służbę w siłach zbrojnych. Zmarł w wieku 77 lat na skutek perforacji aorty. Jego pogrzeb miał miejsce w kaplicy św. Jerzego na zamku królewskim w Windsorze 24 czerwca 1969 r. Grób gen. Harolda Alexandra znajduje się w kościele Ridge w hrabstwie Hertfordshire. W przeciwieństwie do wielu innych wybitnych dowódców, H. Alexander nie szukał rozgłosu, a jego sukcesy zostały przyćmione przez osiągnięcia innych, m.in. marszałka Bernarda Montgomery’ego.

Podczas przyznawania gen. Władysławowi Andersowi Orderu Łaźni, Harold Alexander wypowiedział następujące słowa: Żołnierze 2. Polskiego Korpusu, gdyby mi dano wybierać żołnierzy, którymi chciałbym dowodzić, wybrałbym Polaków. Składam Wam mój hołd.

Cenimy Twoją prywatność
Używamy opcjonalnych plików cookie, aby zapewnić najlepszą funkcjonalność strony. Jeśli odrzucisz opcjonalne pliki cookie, stosowane będą wyłącznie pliki cookie niezbędne do funkcjonowania strony. Więcej informacji znajduje się w naszej polityce prywatności