Od 9 czerwca 2018 r. na sali wystaw czasowych Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku można obejrzeć wystawę „Adwokaci w służbie Ojczyźnie”, której współorganizatorem jest Naczelna Rada Adwokacka.
Wystawa prezentowana jest w związku z setną rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości oraz jubileuszem 100-lecia adwokatury polskiej. Ukazuje rolę oraz wkład adwokatury w odbudowę Państwa Polskiego, walkę z okupantem w czasie II wojny światowej, straty adwokatury w okresie wojennym, jej sprzeciw wobec narzuconego ustroju komunistycznego, a także przybliża sylwetki niezłomnych adwokatów, którzy dobro Ojczyzny oraz walkę z wrogami Polski stawiali wyżej niż własne dobro, a nawet życie.
W uroczystym otwarciu wystawy wzięli udział sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Paweł Mucha, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej adw. Jacek Trela, asystent sekretarza stanu Jarosława Sellina w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Dawid Krupej, doradca Wojewody Pomorskiego Ireneusz Szweda, prezes Ośrodka Badawczego Adwokatury adw. Andrzej Zwara, członkowie Okręgowych Rad Adwokackich i adwokaci.
Osoba szczególna w polskiej historii najnowszej, ostatnich dziesięcioleci, bardzo ważna postać opozycji antykomunistycznej w PRL, wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego, wychowawca wielu pokoleń prawników, a w końcu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, śp. prof. Lech Kaczyński stwierdził kiedyś, że: „Losy środowiska adwokackiego były zawsze ściśle związane z biegiem wydarzeń, które kształtowały dzieje Państwa Polskiego”. I myślę, że ta idea stanęła u fundamentów tej wystawy - mówił podczas otwarcia dr Karol Nawrocki, Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
Na wystawie można zobaczyć historię poszczególnych adwokatów, począwszy od tych którzy budowali II Rzeczpospolitą Polską, tworząc system prawno-administracyjny Polski po roku 1918. Wśród nich warto wymienić postać Heleny Wiewiórskiej, pierwszej kobiety, która znalazła się na liście polskiej adwokatury.
Ten świat przedwojenny został zniszczony w wyniku porozumienia dwóch totalitaryzmów, sowieckiego komunizmu i niemieckiego nazizmu. Wówczas polscy adwokaci, tak jak inni przedstawiciele warstw polskiej inteligencji, przelali swoją krew. Miejsca symbole ich pamięci, to choćby: Piaśnica, Majdanek, czy niemiecki obóz koncentracyjny Stutthof. Mimo że w 1945 r. Polska wolności nie odzyskała, stała się zaledwie kolonią Związku Sowieckiego, to wielu adwokatów wciąż służyło wolności, broniło godności polskich robotników, opozycjonistów wśród nich jest, obecna dzisiaj z nami, pani mecenas Ewa Juszko-Paubska – podkreślił Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, dr Karol Nawrocki.
Adw. Ewa Juszko-Paubska była represjonowana w okresie komunizmu. W latach 1981-1984 jako adwokat świadczyła bezpłatną pomoc prawną działaczom podziemnej „Solidarności” i występowała jako obrońca w procesach politycznych. Na pytanie śledczych, dlaczego nie pobiera opłat, odważnie odpowiadała: „Synów narodu polskiego będę broniła zawsze za darmo. Z bandytami i łobuzami rozmawiam za pieniądze”. Za swoją działalność w 1984 r. została aresztowana i skazana na karę pozbawienia wolności oraz zakaz wykonywania zawodu przez okres 5 lat. Podczas apelacji wyrok został zmniejszony i więzienie opuściła w sierpniu 1986 r.
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku jest nieprzypadkowym miejscem dla tej wystawy. II wojna światowa i okupacja skupiają, jak w soczewce, losy społeczeństwa polskiego i pokazują postawy patriotyczne adwokatów. Adwokatura polska za tę postawę zapłaciła bardzo wysoką cenę, cenę życia i krwi swoich członków – mówił Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, adw. Jacek Trela.
Wystawa objęta jest Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości. Prezydent RP skierował do zebranych specjalny list, w którym odwołał się do przeżywanego w tym roku 100-lecia polskiej niepodległości i adwokatury polskiej, podkreślając niezwykłą rolę palestry w budowę niepodległej Polski.
Adwokatura to ważny element sprawiedliwego ładu społecznego i jeden z filarów państwa prawa, które jako przestrzeń wzajemnego zaufania służy swoim obywatelom. Wystawa „Adwokaci w służbie Ojczyźnie” pokazuje, że w ciągu ostatnich 100 lat naszej historii było wielu członków palestry, których postawa może być wzorem do naśladowania, którzy dali dowód swojego patriotyzmu, i którym my wszyscy bardzo wiele zawdzięczamy – napisał w liście Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Andrzej Duda.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Jarosław Sellin, Pełnomocnik Rządu do spraw obchodów Stulecia Odzyskania Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślił w liście, że prezentowana wystawa w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku poświęcona adwokaturze uświadamia skalę wkładu adwokatów i aplikantów adwokackich w budowę i walkę o niepodległą i suwerenną Polskę.
Uroczystość uświetniła swoim występem Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej.
Po wystawie gości oprowadził pomysłodawca, kurator wystawy i autor katalogu towarzyszącego ekspozycji, adw. Krzysztof Golec.
Wystawa będzie prezentowana do 31 października 2018 r.
