Druga wojna światowa widziana oczami obywateli państw azjatyckich znacząco różni się od spojrzenia europejskiego. Niemniej doświadczenie cierpienia i bólu jest zbieżne, zarówno dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej będących pod okupacją niemiecką i sowiecką, jak i dla Dalekiego Wschodu pod okupacją japońską. Z tego względu w dniu 6 listopada 2019 r. w Muzeum II Wojny Światowej (hall na poziomie -2) otwarto wystawę grafik i ilustracji chińskich artystów, tworzących swoje dzieła w czasie okupacji japońskiej Chin w latach 1937-1945.
Wystawę zorganizowano we współpracy z Muzeum Chińskiego Oporu przeciwko Japońskiej Agresji w Pekinie. W otwarciu wystawy wzięli udział konsul generalny konsulatu Chińskiej Republiki Ludowej, pan Wang Quingshan, dyrektor Muzeum Chińskiego Oporu, pan Li Zongyuan, a także inni przedstawiciele delegacji instytucji z Państwa Środka.
W trakcie otwarcia wystawy Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej, dr Karol Nawrocki, podkreślał znaczenie konfliktu w historii Polski i Chin XX wieku:
Dokładnie 6951 km. dzieli Gdańsk od Pekinu, ale jest to dystans nie tylko topograficzny. Pomiędzy naszymi państwami, naszymi narodami, są również różne doświadczenia kulturowe, cywilizacyjne i różne doświadczenia XX wieku. Doświadczyliśmy różnych form totalitaryzmu. Są takie daty i takie wydarzenia, które zbliżają doświadczenia naszych narodów i wyznacza je II wojna światowa, która rozpoczęła się w dalekiej Azji 7 lipca 1937 roku, od ataku Japończyków na most Marco Polo, a tutaj w Europie- od ataku Niemców na Westerplatte 1 września 1939 r. (…).Naród polski i naród chiński w czasie II wojny światowej doświadczyły cierpienia, bólu, bombardowań miast, okrucieństw wobec ludności cywilnej i całego zła, które przyniosła ze sobą II wojna światowa. Połączenie w tym doświadczeniu, ale także współpraca kulturalna strawiły, że w 2016 roku polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w osobie Ministra Jarosława Sellina i przedstawiciele rządu chińskiego podpisali porozumienie o współpracy. Owoców tej współpracy doświadczyły także nasze muzea.
Z kolei Dyrektor Muzeum Chińskiego Oporu, Li Zongyuan, wskazał na wysiłek, nakierowany na wzmocnienie wspólnych relacji nie tylko pomiędzy dwiema placówkami, ale również między oboma krajami:
Wspólne doświadczenia historyczne, mogą sprawić, że wzajemnie będziemy mogli uczyć się i unikać takich wydarzeń w przyszłości. Obie placówki, zarówno Muzeum Chińskiego Oporu przeciwko Japońskiej Agresji, jak i MIIWS starają się zachować dorobek i spuściznę cierpień ku szerzeniu wiedzy wśród obydwu narodów(…). Nasze placówki starają się przekazywać wiedzę innym narodom i wspólnie organizować wystawy poświęcone cierpieniom narodów - polskiego i chińskiego. Wystawy mają również na celu zrozumienie wzajemnej historii - ponieważ cierpienia obu narodów są niewyobrażalne.
Podkreślił także znaczenie dotychczasowej współpracy, co zaowocowało prezentacją wystawy czasowej Muzeum II Wojny Światowej, zorganizowanej w Pekinie, dotyczącej Polaków ratujących Żydów w czasie okupacji:
W maju na wystawie zorganizowanej w Pekinie, poświęconej „Polakom ratującym Żydów podczas okupacji niemieckiej”, wystąpili przedstawiciele Polski, poruszając właśnie to zagadnienie. Chińczycy zdawali sobie sprawę z agresji okupanta na ziemiach polskich, natomiast wielu z nich miało możliwość zrozumienia cierpienia i poświęcenia Polaków ratujących Żydów w okresie II wojny światowej.
W ramach spotkania dyrektor Li Zongyuan opowiadał o znaczeniu i interpretacji ilustracji artystów, którzy „używali pędzla jako oręża przeciwko okupantowi”. Następnie przedstawiciele chińskiej delegacji mieli możliwość zapoznania się z opowieścią o II wojnie światowej, prezentowanej na wystawie głównej, jak również uczestnictwa w pokazie VR dot. powstania warszawskiego.
Członkowie chińskiej delegacji wraz z pracownikami Muzeum II Wojny Światowej uczestniczyli w panelu muzealnym, który rozpoczął się o godzinie 15.30 w sali konferencyjnej im. Jana Olszewskiego. W trakcie spotkania pracownicy Muzeum Chińskiego Oporu przeciw Japońskiej Agresji i towarzyszący im przedstawiciele innych placówek kultury prezentowali zakres działalności swoich instytucji.
Muzeum Wojny i Oporu Chińskiego Narodu przeciwko Japońskiej zostało otwarte 7 lipca 1987 roku w 50-tą rocznicę wybuchu wojny chińsko-japońskiej. By pamięć o tych wydarzeniach nie zaginęła, rząd chiński zdecydował wybudować w pobliżu Mostu Marco Polo w Pekinie muzeum poświęconego historii chińskiego ruchu oporu. Muzeum zajmuje przeszło 30 tys. metrów kwadratowych i jest zlokalizowane w wielkim, nowoczesnym budynku wewnątrz murów starożytnej fortecy Wanping w południowo-zachodniej części stolicy Chin.
Wystawę czasową, poświęconą grafikom ilustrującym los chińskiego społeczeństwa w czasie okupacji japońskiej Chin w latach 1937-1945 można oglądać w hallu na poziomie -2 w gmachu Muzeum II Wojny Światowej.
