Cykl #PoznajZbioryMIIWŚ i #ZobaczKonserwacjeMIIWŚ - ususzone rośliny i fragmenty gazet lub ulotek należących do kilkunastoletniego Stanisława Ścibor - Marchockiego

Dziś zachęcamy Państwa do zapoznania się z wyjątkowo połączoną odsłoną cykli #PoznajZbioryMIIWŚ i #ZobaczKonserwacjeMIIWŚ. Prezentujemy drewnianą skrzynkę, zawierającą zbiór ususzonych roślin występujących na Syberii, które zostały przełożone sowieckimi i polskimi fragmentami gazet lub ulotek. Kolekcja należała do kilkunastoletniego Stanisława Ścibor - Marchockiego. Obserwacja przyrody oraz studiowanie gatunków roślin i owadów były jedną z pasji chłopca. Gdy po wojnie rozpoczął naukę w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego egzaminy z botaniki nie sprawiały mu trudności.

Stanisław Ścibor - Marchocki przed wojną należał do harcerstwa, uczył się grać na skrzypcach, lubił majsterkować i budować modele. Wraz z matką został wywieziony przez Sowietów w nocy z 19 na 20 czerwca 1941 r. na Wschód, podczas ostatniej deportacji. W wolnych chwilach wykonywał zabawki z sosnowych deseczek – głównie wózki i samochodziki, które następnie sprzedawał dzieciom kołchoźników za żywność oraz mleko, co nieraz ratowało chłopca i matkę od głodu. Do Polski, już w nowych granicach, powrócili w 1946 r.

Zbiory MIIWŚ / dar Agnieszki Rudzińskiej

1 / 3
Przedstawione obiekty trafiły do Działu Konserwacji MIIWŚ. Karty zielnika to fragmenty gazet, bibuły, kartki z zeszytu. Wszystkie one są niskiej jakości technologicznej, wynikającej ze starzenia papieru, zasuszonych roślin, oddziaływania środowiska zewnętrznego, co dodatkowo obniżyło wytrzymałość. Okazy botaniczne luźno włożone pomiędzy karty jak i okazy trwale umocowane na podkładkach za pomocą pasków papieru i kleju, są niezwykle kruche, a każde manewrowanie kartami, czy samymi okazami naraża je na dalsze zniszczenia mechaniczne. Charakter zbioru, sposób montażu roślin lub jego brak, każdorazowo determinował zakres prac dla poszczególnych elementów zielnika.
1 / 4
Zasuszone rośliny, które były luźno włożone między karty wyjęto i umieszczono w tymczasowych przekładkach, z opisem miejsca, z którego pochodzą okazy. Same karty poddano pełnej konserwacji - karty oczyszczono na sucho, następnie na wybranych kart zbadano odczyn papieru (pH = 5,4 świadczyło o zakwaszeniu). Utrwalono zapiski rękopiśmienne, płukano , odkwaszono, reperowano przedarcia, podklejono bibułką japońską z użyciem wodoroztwarzalnych, odwracalnych klejów. W większości wypadków zrezygnowano z uzupełniania ubytków kart ponieważ nie wpływało to na bezpieczeństwo okazów botanicznych.

Inaczej postępowano z kartami na których wykonano trwały montaż roślin. W jednym wypadku okazało się możliwe bezpieczne wysunięcie roślin z pasków montażowych i dalej postępowani j.w. Inne karty z trwałym montażem delikatnie oczyszczono na sucho, tam gdzie było to możliwe wykonane bezwodne odkwaszenie papieru od odwrocia, punktowo prostowano i podklejano zagięcia, przedarcia stosując materiały wyżej wymienione. Największą trudność stanowiły karty z dwustronnie naklejonymi okazami botanicznymi – tutaj ograniczono się do punktowego prasowania, podklejania zagnieceń. Opracowano dla każdej karty bezpieczny suchy montażu w passe-partout (odmienny dla jedno- lub dwustronnego naklejenia roślin, czy dla luźno włożonych, tak aby w przyszłości przypadkowo nie ulegały przemieszczeniu i mechanicznym uszkodzeniom).
1 / 3
Obiekty będą prezentowane na wystawie czasowej: LAS - Schronienie Ofiar. Kryjówka Zbrodni.