Dziś w ramach cyklu „(Nie)powroty” przedstawiamy zbiór 35 rysunków i schematów, który powstał prawdopodobnie w 1945 r. i przedstawiał pracę saperów podczas rozminowywania Warszawy.
Na terenie zniszczonej stolicy, zajętej 17 stycznia 1945 r. przez oddziały 1. Armii Wojska Polskiego i Armii Czerwonej, znajdowały się tysiące niewybuchów, min, pułapek oraz składów amunicji, pozostawionej przez wycofujące się oddziały niemieckie.
Saperzy od 20 stycznia 1947 r. sukcesywnie przeszukiwali zarówno ruiny, jak i niezniszczone budynki i ulice Warszawy. W trakcie tych działań zginęło ponad 30 żołnierzy.
Szacuje się, że tylko do marca 1945 r. odnaleziono i rozbrojono ponad 10 000 min i pułapek, zdetonowano 18 000 bomb i pocisków oraz 12 000 granatów.
Działania związane z rozminowywaniem Warszawy trwały formalnie aż do 1947 r., ale problem ten jest aktualny również dzisiaj. Niewybuchy są stale odnajdywane podczas inwestycji budowalnych na terenie stolicy.
Zbiór rysunków, powstały w celach szkoleniowych, ilustruje sposoby montażu i maskowania pułapek. Wskazano techniki rozbrajania poszczególnych typów niemieckich min, lokalizację ładunków oraz metody pracy oddziałów saperskich.