„(Nie)powroty” – Państwowy Urząd Repatriacyjny (PUR) — Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Przejdź do treści
MIIWŚ
  • Wystawa głównaDzisiaj zamknięte
  • Kasy muzeumDzisiaj zamknięte
Westerplatte
  • Wystawa w Elektrowni10:00 - 16:00
  • Kasy muzeum10:00 - 15:15

„(Nie)powroty” – Państwowy Urząd Repatriacyjny (PUR)

W zbiorach MIIWŚ znajduje się zaświadczenie z 1946 r. wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny dla Andrzeja Wandzela. W kolejnej odsłonie projektu opowiadamy o szczególnie ważnej instytucji dla wszystkich, którzy po wojnie szukali miejsca zamieszkania, i pokazujemy, gdzie mieścił się ten urząd w Gdańsku.

Państwowy Urząd Repatriacyjny był instytucją powołaną w celu przeprowadzenia repatriacji i osiedlenia osób znajdujących się poza granicami Polski. Został powołany w październiku 1944 r., dysponował siecią biur oraz infrastrukturą na poziomie wojewódzkim i powiatowym. Centrala znajdowała się w Łodzi. Zadaniem urzędu była opieka nad repatriantami, polegająca na przydzielaniu mieszkań, gospodarstw lub warsztatów pracy. Zezwolenie na otrzymanie miejsca do zamieszkania wydane przez PUR dawało również możliwość bezpłatnej podróży koleją, by sprowadzić rodzinę i przewieźć posiadane mienie do nowego miejsca. Biura PUR wydawały także zaświadczenia repatriacyjne oraz pomagały w przygotowywaniu orzeczeń odszkodowawczych za pozostawione nieruchomości i przedmioty.

  • Ponadto nowo przybyłym mieszkańcom w punktach PUR-u wypłacano zapomogi, wydawano posiłki, organizowano tymczasowe noclegi oraz oferowano pomoc medyczną. Urząd zajmował się również wsparciem osób znajdujących się w drodze do nowych miejsc poprzez organizowanie punktów na granicy czy na głównych trasach przejazdu. W powojennej rzeczywistości realizacja powyższych zadań była wielkim wyzwaniem. Brak odpowiedniej infrastruktury, niewystarczająca ilość żywności, odzieży czy środków sanitarnych skutkowały tym, że pomocy udzielano w stopniu nieadekwatnym do rzeczywistych potrzeb. Działalność PUR-u stopniowo wygaszano od 1948 r., co spowodowane było zakończeniem głównych akcji przesiedleńczych. Ostatecznie urząd został zlikwidowany w marcu 1951 r., a jego zadania przejęły inne instytucje. Ze wsparcia biur i punktów PUR-u w okresie powojennym skorzystało kilkaset tysięcy osób.

Cenimy Twoją prywatność
Używamy opcjonalnych plików cookie, aby zapewnić najlepszą funkcjonalność strony. Jeśli odrzucisz opcjonalne pliki cookie, stosowane będą wyłącznie pliki cookie niezbędne do funkcjonowania strony. Więcej informacji znajduje się w naszej polityce prywatności