Skip to main content

„Wojna i pamięć" w Muzeum II Wojny Światowej

03.10.2017

Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
dr Karol Nawrocki

Dyrektor Muzeum Historii Polski
Robert Kostro

Kierownik Grupy Badań nad Pamięcią Zbiorową
w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM
dr hab. Bartosz Korzeniewski, prof. UAM

Zapraszają na międzynarodową konferencję naukową

WOJNA I PAMIĘĆ. PAMIĘĆ KULTUROWA O II WOJNIE ŚWIATOWEJ W POLSCE, NIEMCZECH I ROSJI.

Konferencja odbędzie się dnia 16 października 2017 r.
godz. 10.00 - 20.00
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku,
Plac Bartoszewskiego 1

PROGRAM:

10.00 – OTWARCIE KONFERENCJI
Jarosław Sellin, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego 
dr Karol Nawrocki, Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

10.15 – REFERAT INAUGURACYJNY 
Architektura i pamięć – projektowanie muzeów oraz ekspozycji poświęconych historii II wojny światowej 
(Mirosław Nizio, Nizio Design International) 

10.45-12.00 – PANEL I
II wojna światowa na wystawie stałej Muzeum Historii Polski
(Robert Kostro, Muzeum Historii Polski) 

Obraz II wojny światowej na wystawie stałej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
(dr hab. Bartosz Korzeniewski, prof. UAM, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) 

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku: perspektywy i wyzwania 
(dr hab. Grzegorz Berendt, prof. UG, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Uniwersytet Gdański)

12.00-12.30 – DYSKUSJA

12.30-13.30 – przerwa obiadowa

13.30-15.30 – PANEL II
Muzeum i testament. Jak tworzą nas umarli i my umarłych? 
(prof. dr hab. Karl Josef Pazzini, prof. em., Uniwersytet w Hamburgu)

Memuaryzacja narodowego socjalizmu we Freiburgu
(prof. dr hab. Bernd Martin, prof. em., Uniwersytet we Freiburgu)

Wielka Wojna Ojczyźniana w sowieckiej i postsowieckiej polityce symbolicznej: funkcje miejsca pamięci 
(dr hab. Aleksiej Wasiliew, prof. IEŚW, Rosyjski Państwowy Uniwersytet Humanistyczny 
w Moskwie, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie)

Spory o pamięć – wokół polskich filmów fabularnych o II wojnie światowej
(dr Amelia Korzeniewska, Towarzystwo Naukowe im. Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu)

Obraz Wielkiej Wojny Ojczyźnianej we współczesnym kinie rosyjskim
(dr Wiktoria Wasiliewa, Szkoła Kulturoznawstwa Narodowego Badawczego Uniwersytetu „Wyższa Szkoła Ekonomiczna” w Moskwie)

15.30-16.00 – DYSKUSJA

16.00-16.30 – przerwa kawowa

16:30-18:30 – PANEL III
Pamięć wojny zapisana w snach 
(dr hab. Stefan Bednarek, prof. em. UWr., Uniwersytet Wrocławski) 

Rosyjsko-polskie projekty dotyczące zachowywania pamięci o wojnie na terenie byłych Prus Wschodnich 
(Anton Zheriagin, Rosyjski Państwowy Uniwersytet Humanistyczny, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza)

Trasa Pamięci Muzeum Historycznego Miasta Krakowa: idea, doświadczenia, projekty 
(Monika Bednarek, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Fabryka Emalia Oskara Schindlera)

II wojna światowa w pamięci lokalnej i muzealnej narracji na przykładzie wystawy Losy Szamotulan i ich rodzin w czasie okupacji hitlerowskiej (1939-1945)
(Michalina Janaszak, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Muzeum-Zamek Górków w Szamotułach)

II wojna światowa w pamięci trzech pokoleń mieszkańców Baranowicz (Białoruś)
(Joanna Dworzecka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

18.30-19.00 – DYSKUSJA

19.00 – PODSUMOWANIE I ZAMKNIĘCIE KONFERENCJ

OPIS:

Zmiany, jakie zachodzą w pamięci zbiorowej po upływie siedemdziesięciu lat od zakończenia drugiej wojny światowej powodują potrzebę pogłębienia refleksji na temat ich podłoża, uwarunkowań i konsekwencji. Przemijający czas widoczny jest szczególnie w coraz mniejszej liczbę świadków wojny. Pamięć oparta na wspomnieniach świadków, przekazywana najbliższym, czyli pamięć komunikacyjna, ustępuje miejsca pamięci kulturowej. To właśnie kultura staje się miejscem tworzenia zbiorowego obrazu wojny. Wielość nośników pamięci oraz pojawiające się nowe prądy kulturowe powodują, iż obraz ten staje się coraz bardziej różnorodny.

Organizatorzy konferencji Pamięć i wojna. Pamięć kulturowa o II wojnie światowej w Polsce, Niemczech i Rosji dostrzegli szereg nośników pamięci, które obecnie mają bezpośredni wpływ na kształtowanie świadomości historycznej Polaków, takich jak literatura, film, muzea, rekonstrukcje historyczne, piosenka, komiks, gry komputerowe czy odzież patriotyczna. Pierwsze trzy były już analizowane w projekcie badawczym FWPN, UAM oraz Uniwersytetu w Kilonii: Druga wojna światowa w obrazach kultury w Polsce i w Niemczech. 70 lat później (1945-2015), zakończonym tomem zbiorowym Druga wojna światowa w pamięci kulturowej w Polsce i w Niemczech, który stał się inspiracją do dalszego pogłębiania badań. Wzrost ważności tych ostatnich nośników, związanych bardziej z kulturą popularną, jest jednym z wyrazów antropologizacji pamięci, która to stara się pokazać wojnę od strony przeżyć i odczuć ludzi. Stworzenie wrażenia emocjonalnej bliskości i jednocześnie dramatycznego napięcia powstałego dzięki wrażeniu współodczuwania niekiedy wymaga uproszczeń, co wiąże się często z zagorzałą dyskusją badaczy pamięci.

Planowana konferencja będzie również płaszczyzną stwarzającą okazję dla porównania zmian w pamięci zbiorowej w trzech krajach: Polsce, Niemczech i Rosji. Kultura pamięci o II wojnie światowej w tych trzech krajach różni się diametralnie, co wynika zarówno z przyczyn politycznych, jak i odmienności kulturowych. Z referatami wystąpią prelegenci z trzech wspomnianych wyżej państw. Celem obrad ma być wyszczególnienie podobieństw i różnic obrazu wojny w pamięci kulturowej kreowanej przez różne nośniki pamięci, a także porównanie współczesnego obrazu wojny w Polsce, Niemczech i Rosji. Kwestie te są szczególnie warte uwagi, gdy zestawimy pamięć oficjalną Polaków będącą pamięcią ofiar i tę niemiecką naznaczoną odpowiedzialnością sprawców. Natomiast w pamięci biograficznej, czyli w tzw. sferze prywatnej oba narody utożsamiają się z pamięcią ofiar. Tym bardziej jako ofiary wojny widzą siebie Rosjanie.

DOŁĄCZ DO WYDARZENIA NA FB (KLIKNIJ TU)

WSTĘP WOLNY