1 lutego 2026 r., w rocznicę zamachu przeprowadzonego przez żołnierzy Armii Krajowej na SS-Brigadeführera Franza Kutscherę, tzw. „kata Warszawy”, zapraszamy na pokaz filmu „Zamach” z 1958 r. w reżyserii Jerzego Passendorfera, który odbędzie się w sekcji "Opór" na wystawie głównej MIIWŚ. Akcja przeciwko dowódcy SS i policji na dystrykt warszawski była jedną z najważniejszych i najbardziej spektakularnych akcji zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego.
Ten wielokrotnie nagradzany wojenny dramat psychologiczny, uznawany za jeden z najlepszych polskich filmów wojennych, z pewnymi ograniczeniami wynikającymi z komunistycznej cenzury dość wiernie rekonstruuje przebieg i kulisy operacji. Jednocześnie ukazuje dylematy moralne, emocje i cenę, jaką jego uczestnicy płacili za podjęte decyzje.
Prelekcję przed seansem wygłosi Waldemar Stopczyński – nauczyciel w Pierwszej Społecznej Szkole Podstawowej w Gdyni, badacz historii najnowszej, publicysta i popularyzator dziejów konspiracji niepodległościowej, w szczególności Szarych Szeregów oraz Armii Krajowej w okresie II wojny światowej.
Jest prezesem Stowarzyszenia im. Bolesława Srockiego, którego celem jest przywracanie pamięci o działalności wychowawczej i konspiracyjnej mentora konspiracyjnej organizacji "Pet" Bolesława Srockiego, a także o losach jego wychowanków – żołnierzy Szarych Szeregów i batalionów AK „Zośka” oraz „Parasol”.
Jego najważniejszą publikacją jest W kręgu Bolesława Srockiego. Ludzie „Petu”. Relacje – wspomnienia – polemiki (Muzeum II Wojny Światowej, 2016). Książka ta gromadzi relacje, dokumenty i komentarze dotyczące środowiska skupionego wokół B. Srockiego i stanowi istotny głos w badaniach nad genezą oddziałów dywersyjnych AK.
Znany jest z krytycznej analizy nieznanych dokumentów dotyczących zamachu na Kutscherę, przede wszystkim raportu Stanisława Huskowskiego "Alego" - zastępcy dowódcy akcji. Publikował teksty naukowe i polemiczne, w których występował przeciwko kwestionowaniu autentyczności i wiarygodności zachowanej dokumentacji Kedywu KG AK oraz wskazywał na nierzetelne jej wykorzystanie w historiografii i kulturze popularnej. Jego stanowisko wywołało dyskusje w środowisku historyków i pasjonatów historii AK. W minionym roku opublikował ważne, nieobecne w opracowaniach naukowych dokumenty dotyczące akcji pod Arsenałem oraz dekonspiracji oddziału dywersyjnego "Kosa 30".
W sklepie muzealnym online oraz stacjonarnie (w tym w dniu projekcji do godz. 18:00) można nabyć książkę naszego Prelegenta w promocyjnej cenie 10 zł.
