4. rocznica rozpoczęcia pełnoskalowej wojny w Ukrainie - wernisaż wystawy i konferencja — Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Wystawa

O godz. 11.00 rozpocznie się wernisaż wystawy „Mariupol – droga pamięci i marzeń”, połączony z oficjalnymi wystąpieniami władz Miasta Gdańska, przedstawicieli instytucji publicznych oraz gości z Ukrainy – w tym władz Mariupola i organizacji dokumentujących na co dzień doświadczenia wojny. Program obejmuje również część performatywną, zwieńczoną uruchomieniem instalacji multimedialnej i podpisaniem Deklaracji Sprawiedliwości dla Mariupola przez Wadyma Bojczenko, mera tego miasta i przedstawicieli Obszaru Metropolitalnego Gdańsk–Gdynia–Sopot. Dzień zakończy się o godz. 18.00 spotkaniem wspólnotowym w Europejskim Centrum Solidarności i zapaleniem zniczy przed Pomnikiem Poległych Stoczniowców 1970.

Konferencja

Centralnym elementem dnia będzie międzynarodowa konferencja ekspercka „Odbudowa i sprawiedliwość dla Ukrainy – odpowiedzialność Europy za kształt międzynarodowego bezpieczeństwa”, poświęcona bezpieczeństwu globalnemu, rozliczeniu zbrodni wojennych oraz procesowi odbudowy Ukrainy. W rozmowach wezmą udział eksperci, przedstawiciele instytucji ukraińskich, władz Mariupola i dyplomacji ukraińskiej.

W ramach pierwszej części odbędzie się panel dotyczący wojny w Ukrainie w kontekście zmian w architekturze bezpieczeństwa międzynarodowego oraz debata poświęcona będzie roli Europy w budowaniu własnej podmiotowości w obszarze bezpieczeństwa.

Druga część konferencji skoncentruje się na kwestiach prawnych i sprawiedliwości, a także na procesie odbudowy. W panelu dotyczącym rozliczenia zbrodni wojennych, dokumentowania naruszeń praw człowieka i wsparcia dla ofiar wojny weźmie udział prof. Rafał Wnuk, Dyrektor Muzeum. Ostatnia debata będzie dotyczyć znaczenia organizowanej w czerwcu w Gdańsku konferencji URC2026 dla procesu odbudowy Ukrainy oraz roli samorządów i współpracy międzynarodowej w przyszłej rekonstrukcji kraju.

Obchody zakończą się wieczornym zgromadzeniem wspólnotowym „Solidarni z Ukrainą” w Europejskim Centrum Solidarności oraz symbolicznym zapaleniem zniczy pod Pomnikiem Poległych Stoczniowców.

Równolegle, przez cały luty, partnerzy społeczni i instytucjonalni organizują wydarzenia towarzyszące – wystawy, projekcje filmowe, działania wspólnotowe, spotkania literackie i inicjatywy edukacyjne – budujące przestrzeń solidarności i wsparcia dla Ukrainy.

prof. Rafał Wnuk - Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku:
Cztery lata temu wybuchła pełnoskalowa wojna w Ukrainie. Pamiętam, jak pracowaliśmy nad koncepcją wystawy, zastanawialiśmy się nad tym, jak ją zakończyć. I w tym 2014 roku zmieniliśmy całkowicie nasze myślenie o tym, jaką klamrą ją zamknąć. Nasz optymizm względem przyszłości wtedy się załamał. Zrozumieliśmy, że opowieść o polskiej drodze na Zachód, o tym, że powinniśmy zakończyć wszystko niebieską flagą ze złotymi gwiazdami, staje się coraz mniej aktualna. Zakończyliśmy naszą wystawę w roku 2017 opowieścią o wojnie na Ukrainie. Choć nie wiedzieliśmy jeszcze, że przekształci się ona w wojnę pełnoskalową.

Przez pewien czas tego filmu w Muzeum nie było, ale przywróciliśmy go i trochę zmodyfikowaliśmy. Dzisiaj zwiedzanie Muzeum II Wojny Światowej, opowieści o największej katastrofie w dziejach ludzkości kończy się zburzonym Mariupolem. Bo dzisiaj Mariupol, zwłaszcza zburzony teatr jest symbolem walki, oporu ludzi, którzy chcą być wolni, chcą być obywatelami decydującymi o swym losie, chcą być częścią świata Zachodu — o te wartości walczą i za nie umierają. Przeciwstawiają się rosyjskiemu imperializmowi, szowinizmowi i nowej wersji kolonializmu. Dlatego właśnie Muzeum II Wojny Światowej jest doskonałym miejscem, w którym należy rozmawiać o tym, co się działo, dzieje i co się będzie działo w Ukrainie.

Równie ważne dla mnie jako historyka jest to, że będziemy rozmawiać o możliwości rozliczeń oraz o tym, jak o tej wojnie opowiadać — dzisiaj i w przyszłości, tak aby powiedzenie, że pierwszą ofiarą wojny zawsze jest prawda, w tym przypadku się nie sprawdziło. Dlatego właśnie wszystkich zapraszam na tę ważną konferencję i na wystawę znanego ukraińskiego artysty, Vladyslava Troitskyiego, który językiem sztuki opowie nam o tym, co się dzieje w Mariupolu.

Wspieranie Ukrainy dzisiaj, przez nas, to obowiązek moralny, a jednocześnie objaw realistycznego myślenia polskiego patrioty.

Zbiórka

24 lutego w Muzeum oprócz konferencji i wernisażu odbędzie się zbiórka organizowana przez Fundację Zupa na Monciaku. Zebrane środki zostaną przeznaczone na zakup robota do ewakuacji rannych - pomoc dla ukraińskich żołnierzy.