Skip to main content

dr Marek Szymaniak

Wykształcenie:
1995-2000: studia magisterskie na kierunku historia w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy;
2000-2004: studia doktoranckie w zakresie historii na Akademii Bydgoskiej;
2005: doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, obrona doktoratu (z wyróżnieniem) na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Doświadczenie zawodowe:
2004-2006: nauczyciel historii i wychowawca w Gimnazjum nr 24 w Bydgoszczy;
2006-2017: pracownik Oddziału IPN w Gdańsku – Delegatura w Bydgoszczy (Biuro Edukacji Publicznej, Biuro Edukacji Narodowej i Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa), równocześnie, w latach 2008-2009 i 2010-2016 koordynator prac bydgoskiego zespołu naukowo-edukacyjnego IPN (województwo kujawsko-pomorskie);
od 2016 r. zajęcia na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy;
od 1 lipca 2017 r. kierownik Działu Naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

Autor, współautor i redaktor książek oraz artykułów i recenzji naukowych z zakresu najnowszej historii Polski (i historii Polski średniowiecznej). 

Autor i współautor ok. 10 wystaw (kwerenda, opracowanie naukowe i scenariusze), w tym wystawy Okupacja i zbrodnie niemieckie na Kujawach i Pomorzu południowym (wraz z katalogiem).

Autor i opiniodawca treści kilkunastu upamiętnień poświęconych bohaterom i wydarzeniom z najnowszej historii Polski (w tym tablicy pamiątkowej poświęconej przedstawicielom Okręgowej Delegatury Rządu RP na Pomorze odsłoniętej na budynku Kujawsko Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy 27 września 2016 r., czy upamiętnienia „polskiej operacji” NKWD z 1937-1938 r. przy kościele parafialnym pw. Zmartwychwstania Pańskiego w Bydgoszczy). 

Autor opinii historycznych przygotowywanych na prośbę Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN.

Pomysłodawca i koordynator działalności bydgoskiego Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Bydgoszczy (w latach 2012-2017 odbyło się ok. 50 spotkań Klubu); członek Rady Programowej Klubu. Od 2016 r. także koordynator działalności Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” Ziemi Chojnickiej.  

Autor scenariuszy do historycznych filmów dokumentalnych emitowanych przez TVP Bydgoszcz (seria „Z niepamięci”) i TVP Info (seria „Zakazane Historie”).

W 2014 r. uczestnik dwutygodniowego Seminarium dla Edukatorów dotyczącego Holokaustu w Yad Vashem w Jerozolimie.

W 2015 r. członek powołanego przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy Komitetu Organizacyjnego Obchodów Roku Mariana Rejewskiego, w tym samym roku powołany przez Dyrektora Oddziału IPN w Gdańsku do Kapituły Honorowej Nagrody „Świadek Historii”.

Od 2016 r. wiceprzewodniczący Społecznego Komitetu Budowy Pomnika „Żołnierzy Wyklętych” w Bydgoszczy i członek zespołu doradczego wojewody kujawsko-pomorskiego w ramach realizacji programu Niepodległa 2018. 

W ostatnim dziesięciu latach uczestnik konferencji i projektów naukowych, szeregu przedsięwzięć edukacyjnych i popularyzatorskich, współorganizator okolicznościowych uroczystości patriotycznych związanych z obchodami narodowych świąt państwowych oraz upamiętniających lokalne i ogólnopolskie wydarzenia historyczne (razem z jednostkami samorządu terytorialnego i terenową administracją rządową).    

Zainteresowania badawcze:
Zainteresowania badawcze koncentruje na XX wieku. Skupiają się one wokół problematyki totalitarnych form zniewalania i represjonowania społeczeństwa polskiego (zwłaszcza kadra i aparat terroru) oraz zagadnień dotyczących konspiracji niepodległościowej (antyniemieckiej i antykomunistycznej). 

Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia:
2008: Nagroda Prezesa IPN Janusza Kurtyki „za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych”.
2015: medal Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Bydgoszcz „za wieloletnią współpracę z lokalnym środowiskiem żołnierzy kombatantów”. 
2017: wyróżnienie specjalnym dyplomem wojewody kujawsko-pomorskiego „w dowód uznania za szczególny wkład w kształtowanie polityki pamięci oraz owocną współpracę w krzewieniu wiedzy o historii najnowszej Polski”.

11 listopada 2016 r. odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi przyznanym przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę „za zasługi w dokumentowaniu i upamiętnianiu prawdy o najnowszej historii Polski”.

Wybrane publikacje:
1. Okupacja i zbrodnie niemieckie na Kujawach i Pomorzu południowym. Katalog wystawy (razem z Kamilą Churską), Bydgoszcz 2009.

2. Nade wszystko Ojczyzna… Wacław Polewczyński „Połomski” (1898–1948), Bydgoszcz – Gdańsk 2015.

3. Pion walki z „bandytyzmem” WUBP w Bydgoszczy (1945–1954). Struktury – kadry – metody zwalczania zbrojnego podziemia niepodległościowego [w:] Pion walki z podziemiem niepodległościowym RBP/MBP 1944–1954, red. T. Ruzikowski, Warszawa 2016, s. 169–256.

4. Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” na Wybrzeżu [w redakcji, druk w przygotowywanym tomie pokonferencyjnym Obszar Zachodni Zrzeszenia WiN, red. T. Łabuszewski].

5. Major Józef Gruss „Stanisław” (1897–1969). Szef wywiadu w Okręgu Pomorskim ZWZ-AK. Szkic do biografii[w:] [w redakcji, druk w przygotowywanym tomie pokonferencyjnym Materiały pokonferencyjne I Kongresu Historyków Konspiracji Niepodległościowej: 25 lat niezależnych badań naukowych nad konspiracją niepodległościową 1939-1945. Ludzie, instytucje, wydarzenia, red. J. Marszalec, K. Minczykowska-Targowska].

6. Obecnie praca nad pełną biografią naukową mjr. J. Grussa: „Wierny tylko Polsce…”. Mjr Józef Gruss „Stanisław” (1897–1969).

Telefon
+48 58 323-75-68
E-mail
m.szymaniak@muzeum1939.pl
Funkcja
Kierownik Działu
Dział
Dział Naukowy